બાળ દિન 2030

14 નવેમ્બરનો ભારતનો બાળ દિન.

ભારતમાં 14 નવેમ્બરે બાળ દિન ઉજવાય છે. આ દિવસ દેશના પ્રથમ વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુની જન્મજયંતી છે. 1889માં જન્મેલા નહેરુ સ્વાતંત્ર્ય આંદોલનના મહત્વના નેતા બન્યા અને પછી સ્વતંત્ર ભારતનું નેતૃત્વ કર્યું. ‘ચાચા નહેરુ’ તરીકે તેમની લોકપ્રિય ઓળખ હતી. બાળકોના શિક્ષણ અને વિકાસની તકોનું મહત્વ સમજાવતી તેમની જાહેર છબી બાળ દિવસ સાથે જોડાયેલી છે. તેમ છતાં તેમના આખા ઐતિહાસિક જીવનને માત્ર એક ભાવુક બાળપ્રેમી છબી પૂરતું મર્યાદિત ન કરવું જોઈએ.

ભારતમાં પહેલાં 20 નવેમ્બર સાથે જોડાયેલો બાળ દિવસનો અવસર પણ પ્રચલિત હતો, પરંતુ 1964માં નહેરુના અવસાન પછી 14 નવેમ્બર રાષ્ટ્રીય બાળ દિન તરીકે સ્થાપિત થયો. શાળાઓમાં રમતો, વાંચન, સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો અને બાળકો માટે પ્રવૃત્તિઓ થાય છે. આ દિવસનો મહત્વનો હેતુ બાળકને સુરક્ષિત ઘર અને શાળા, યોગ્ય પોષણ, આરોગ્ય, શિક્ષણ, ભેદભાવ વિના સન્માન તથા રમવાની તક મળે તે યાદ અપાવવાનો છે.

આ કોઈ ધાર્મિક કથા નહીં પરંતુ સામાજિક અને રાષ્ટ્રીય સ્મરણદિવસ છે. ભારતનો 14 નવેમ્બરનો બાળ દિન અને 20 નવેમ્બરનો વિશ્વ બાળ દિવસ જુદા છે. તેની તારીખ દર વર્ષે નિશ્ચિત છે. ઉજવણી સાથે બાળકોના વાસ્તવિક અધિકાર અને કલ્યાણ માટે કામ કરવું તેનું સાચું મહત્ત્વ છે.

બાળ દિન બાળકોના શિક્ષણ, સ્વાસ્થ્ય અને અધિકારોનું મહત્ત્વ સમજાવે છે તથા નહેરુની જન્મજયંતીનું સ્મરણ કરાવે છે.

શાળાઓમાં રમતો, સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો અને બાળકોના અધિકારો અંગે પ્રવૃત્તિઓ થાય છે.

સમગ્ર ભારતમાં 14 નવેમ્બરે ઉજવાય છે; 20 નવેમ્બરના વિશ્વ બાળ દિવસથી અલગ છે.