આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિન 2024

આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિન જાગૃતિ માટે કે સ્મૃતિમાં દુનિયાભરમાં પળાતો દિવસ છે, અને કેલેન્ડરમાં તેને બતાવવો વૈકલ્પિક છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ ભારતની લાંબી અને વિવિધ યોગપરંપરાને આધુનિક વૈશ્વિક ઉજવણી સાથે જોડે છે. યોગનો વિકાસ સદીઓ દરમિયાન દર્શન, ધ્યાન, શ્વાસસાધના અને શરીર-સંબંધિત અભ્યાસની અનેક શાખાઓમાં થયો. યોગસૂત્ર, ભગવદ્ ગીતા અને પછીની હઠયોગ પરંપરામાં તેના જુદા પાસાં જોવા મળે છે. આજના આસન આધારિત અભ્યાસમાં આધુનિક પરિવર્તન પણ છે; તેને પ્રાચીન સમયથી બિલકુલ અપરિવર્તિત રહેલી એક જ કસરતપદ્ધતિ કહેવું યોગ્ય નથી.

સપ્ટેમ્બર 2014માં ભારતે સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં વૈશ્વિક યોગ દિવસની દરખાસ્ત મૂકી. 11 ડિસેમ્બર 2014એ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ 69/131 ઠરાવથી 21 જૂનને આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ જાહેર કર્યો; દરખાસ્તને 175 સભ્ય દેશોનું સમર્થન હતું. પ્રથમ વૈશ્વિક ઉજવણી 2015માં થઈ. 21 જૂન ઉત્તર ગોળાર્ધના ગ્રીષ્મ અયનાંતની આસપાસ આવે છે, પરંતુ આ કોઈ ચંદ્રતિથિનો ધાર્મિક ઉત્સવ કે યોગની શરૂઆતનો ઐતિહાસિક દિવસ નથી.

શાળાઓ અને સંસ્થાઓ સમૂહ યોગ, પ્રાણાયામ, ધ્યાન અને શિક્ષણના કાર્યક્રમો યોજે છે. યોગ્ય માર્ગદર્શન, દરેકની શારીરિક ક્ષમતા અને આરોગ્યને અનુરૂપ અભ્યાસ મહત્વનો છે. યોગ સુખાકારીમાં મદદ કરી શકે છે, પરંતુ જરૂરી તબીબી સારવારનો વિકલ્પ નથી. ભારતીય યોગપરંપરાની વિવિધતાનું સન્માન અને સલામત અભ્યાસ આ દિવસનો મુખ્ય ભાવ છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિનનો હેતુ લોકોમાં જાગૃતિ લાવવાનો અને તેની સાથે જોડાયેલા વૈશ્વિક પ્રશ્ન તરફ ધ્યાન દોરવાનો છે.

યોગ્ય માર્ગદર્શન સાથે સૌને અનુકૂળ યોગ, પ્રાણાયામ, ધ્યાન અને શિક્ષણના કાર્યક્રમો થાય છે.

21 જૂને વૈશ્વિક ઉજવણી થાય છે; આ નિશ્ચિત તારીખનો સંયુક્ત રાષ્ટ્રનો દિવસ છે, ચંદ્રતિથિનો તહેવાર નહીં.