જલારામ બાપા જયંતી 1998

વીરપુરના જલારામ બાપા અને વીરબાઈની ભક્તિ તથા અન્નસેવાનો સ્મૃતિદિવસ.

કારતક સુદ સાતમે જલારામ બાપા જયંતી ઉજવાય છે. સૌરાષ્ટ્રના વીરપુરમાં જન્મેલા જલારામ બાપા બાળપણથી જ શ્રીરામની ભક્તિ, સાધુસંતોના સંગ અને જરૂરિયાતમંદોની સેવામાં રસ ધરાવતા હતા. તેમના જીવનમાં પત્ની વીરબાઈનું યોગદાન પણ એટલું જ મહત્ત્વનું હતું. બંનેએ ભૂખ્યા માણસને ભોજન આપવાનું જીવનનું મુખ્ય કાર્ય માન્યું. મુસાફર હોય, સાધુ હોય કે ગરીબ માણસ—કોઈનો ભેદ રાખ્યા વગર સૌને જમાડવાની આ પરંપરા સદાવ્રત તરીકે જાણીતી બની. વીરપુરની જલારામ પ્રસાદીની પરંપરા આજે પણ આ સેવાનો ભાવ યાદ અપાવે છે.

જલારામ બાપાની ભક્તિકથાઓમાં તેમની ઉદારતાની કસોટી થયાના પ્રસંગો પણ કહેવાય છે. એક જાણીતી લોકકથામાં સાધુ જલારામ બાપા પાસે વીરબાઈની સેવા માગે છે. જલારામ બાપા અને વીરબાઈ બંને ભક્તિ અને સમર્પણથી જવાબ આપે છે, અને કથા અંતે તેમની શ્રદ્ધાનું મહત્ત્વ દર્શાવે છે. આ પ્રસંગની વિગતો જુદી જુદી રીતે કહેવાય છે; તેને દસ્તાવેજી ઇતિહાસ તરીકે રજૂ કરવો યોગ્ય નથી.

બાપાના જીવનનો મુખ્ય સંદેશ ચમત્કારની વાત કરતાં પણ મોટો છે: પોતાના ઘરમાં આવેલો કોઈ માણસ ભૂખ્યો પાછો ન જાય અને દરેક પ્રત્યે સ્નેહ રાખવો. જયંતીએ ભજન, પૂજા અને અન્નદાન થાય છે. જલારામ બાપાની સાથે વીરબાઈને યાદ કરવાથી આ સેવાની પરંપરાનો સાચો અર્થ સમજાય છે.

જલારામ બાપા જયંતી શ્રીરામભક્તિ, વિનમ્રતા અને નિઃસ્વાર્થ અન્નસેવાનો દિવસ છે. વીરપુરના સદાવ્રતમાં જલારામ બાપા સાથે વીરબાઈનું યોગદાન પણ મહત્ત્વનું છે.

ભક્તો પ્રાર્થના અને ભજન કરે છે તથા અન્નદાન કે બીજી સેવાકીય પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાય છે. મંદિરના કાર્યક્રમો સ્થાનિક સમાજની વ્યવસ્થા પ્રમાણે થાય છે.

ગુજરાતનું વીરપુર જલારામ બાપા સાથે જોડાયેલું મુખ્ય તીર્થસ્થાન છે. ભારત અને વિદેશના મંદિરો તથા ભક્તસમાજો પણ કારતક સુદ સાતમે તેમની જયંતી ઊજવે છે.