લાભ પાંચમ 2018

દિવાળી પછી કારતક સુદ પાંચમે લાભ પાંચમ આવે છે. ગુજરાતમાં ઘણા વેપારી પરિવારો માટે એ રજા પછી કામકાજ ફરી શરૂ કરવાનો શુભ દિવસ છે. તેને સૌભાગ્ય પાંચમ પણ કહે છે.

ગુજરાતમાં ઘણા વેપારી પરિવારો દિવાળીએ હિસાબના ચોપડાનું પૂજન કરે છે. તહેવારની રજાઓ પછી કારતક સુદ પાંચમે કેટલાક વેપારીઓ દુકાન કે કાર્યસ્થળે પાછા ફરે છે. તેઓ કામ સારી રીતે ચાલે એવી પ્રાર્થના કરે છે અને નવા હિસાબમાં પહેલી નોંધ કરે છે કે નિયમિત વ્યવહાર ફરી શરૂ કરે છે. આ રીતે લાભ પાંચમ દિવાળીની રજાઓ અને રોજના કામ વચ્ચેનો એક ખાસ દિવસ બન્યો છે.

એ જ તિથિએ જૈન પરંપરામાં જ્ઞાન પાંચમ ઉજવાય છે. તેમાં શાસ્ત્રોનું પૂજન થાય છે અને જ્ઞાન મેળવવા, સાચવવા તથા આગળ પહોંચાડવાનું મહત્ત્વ યાદ કરવામાં આવે છે.

લાભ પાંચમ કામકાજ ફરી શરૂ કરતી વખતે સારા વ્યવહાર અને પ્રામાણિક હિસાબનો સંકલ્પ લેવાનો પ્રસંગ છે. જ્ઞાન પાંચમમાં જ્ઞાન અને શાસ્ત્રોનું સન્માન મુખ્ય છે.

પરિવારની રીત પ્રમાણે દુકાન કે ઓફિસમાં પૂજા કરે છે. કેટલાક લોકો હિસાબના ચોપડાની પૂજા કરે છે, તેમાં “શુભ” અને “લાભ” લખે છે અથવા પહેલો વ્યવહાર કરે છે. જૈન જ્ઞાન પાંચમે ધાર્મિક પુસ્તકો અને લખવાની વસ્તુઓનું પૂજન થાય છે. કેટલાક લોકો પાઠ કે ઉપવાસ પણ કરે છે.

લાભ પાંચમ ખાસ કરીને ગુજરાત અને બહાર વસતા ગુજરાતી વેપારી પરિવારોમાં પ્રચલિત છે. દુકાન ફરી ખોલવાનો દિવસ અને પૂજાની રીત કુટુંબ પ્રમાણે બદલાય છે. જૈન પરિવારો અને દેરાસરો એ જ કારતક સુદ પાંચમે પોતાની રીત પ્રમાણે જ્ઞાન પાંચમ ઉજવે છે.