રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિન 2026

દર વર્ષે 11 મેના રોજ રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિન ઉજવાય છે, કારણ કે 1998માં આ તારીખે પોખરણમાં ભૂગર્ભ પરમાણુ પરીક્ષણો થયાં, બેંગલુરુમાં સ્વદેશી હંસા-3 વિમાનની પરીક્ષણ ઉડાન થઈ અને ત્રિશૂલ મિસાઇલનું સફળ પરીક્ષણ પણ આ દિવસ સાથે જોડાયું.

દર વર્ષે 11 મેના રોજ રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિન ઉજવાય છે, કારણ કે 1998માં આ તારીખે ભારતમાં ટેકનોલોજીની કેટલીક મોટી ઘટનાઓ બની હતી. ભારતે પોખરણમાં એક પછી એક ભૂગર્ભ પરમાણુ પરીક્ષણો કર્યાં. બેંગલુરુમાં સ્વદેશી હંસા-3 વિમાનની પરીક્ષણ ઉડાન થઈ. ત્રિશૂલ મિસાઇલનું સફળ પરીક્ષણ પણ આ દિવસ સાથે જોડાયેલું છે. ત્યાર પછી સરકારે 11 મેને રાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી દિન તરીકે નક્કી કર્યો, અને 1999થી દર વર્ષે તેની ઉજવણી શરૂ થઈ. આ દિવસનાં મૂળ વ્યૂહાત્મક અને એરોસ્પેસ ક્ષેત્રની આ સિદ્ધિઓમાં છે, પણ હવે તે નાગરિક ટેકનોલોજી, સંશોધન, ઉદ્યોગ અને ઉદ્યોગસાહસિકતામાં થતી નવી શોધોને પણ બિરદાવે છે. આ દિવસે પુરસ્કારો, પ્રદર્શનો અને ચર્ચાઓ દ્વારા બતાવાય છે કે વૈજ્ઞાનિક વિચાર કેવી રીતે કામમાં આવે એવાં ઉત્પાદનો અને વ્યવસ્થાઓ સુધી પહોંચે છે. તેનો મોટો સંદેશ એ છે કે પહેલો નમૂનો સફળ થાય એટલાથી ટેકનોલોજીનું મહત્ત્વ પૂરું થતું નથી. સંશોધન જવાબદારીથી એવા ઉકેલોમાં બદલાય, જે ક્ષમતા, ઉત્પાદકતા, સલામતી અને રોજિંદું જીવન સુધારે, ત્યારે ટેકનોલોજી સાચા અર્થમાં કામની બને છે.

પોખરણ પરીક્ષણો રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, પરમાણુ પ્રતિરોધ અને આંતરરાષ્ટ્રીય અપ્રસાર અંગેની ચર્ચાસ્પદ ઐતિહાસિક ઘટનાનો ભાગ છે. તેનો ઉલ્લેખ કરતાં બધી ટેકનોલોજીને લશ્કરી શક્તિ સમાન ન ગણવી. આજનો દિવસ આરોગ્ય, સ્વચ્છ ઊર્જા, સુલભતા, ડિજિટલ વ્યવસ્થા અને ઉત્પાદનક્ષેત્રની જવાબદાર ઇજનેરીનું પણ સન્માન કરે છે. વાર્ષિક પુરસ્કાર અને થીમ કાયમી કથાનો ભાગ નથી.

11 મે 1998ની ભારતીય ટેકનોલોજી સિદ્ધિઓનું સ્મરણ અને જવાબદાર, સમાજોપયોગી નવીનતાને પ્રોત્સાહન.

સંશોધન સંસ્થાઓ, શાળાઓ અને ઉદ્યોગ સંગઠનો નવીનતા પ્રદર્શન, તકનીકી વ્યાખ્યાન, સન્માન અને વિદ્યાર્થી પ્રોજેક્ટ યોજે છે.

ભારતમાં ૧૧ મેના રોજ ઉજવાય છે; ઇજનેરી, સંરક્ષણ, સંશોધન અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે કાર્યક્રમો અલગ હોય છે.