પરશુરામ જયંતી 2026

પરશુરામ જયંતી હિંદુ પંચાંગ પ્રમાણે ઉજવાતી જયંતી છે, અને તેની તિથિ તથા રીતરિવાજ પ્રદેશ અને સ્થાનિક પંચાંગ પ્રમાણે જુદાં હોઈ શકે છે.

પરશુરામ જયંતી પરશુધારી ઋષિ-યોદ્ધા પરશુરામજીની આરાધના છે, જેમને અનેક વૈષ્ણવ પરંપરામાં વિષ્ણુજીનો અવતાર માનવામાં આવે છે. જમદગ્નિ ઋષિ અને રેણુકાના પુત્ર તરીકે તેમનો જન્મ વર્ણવાય છે. શિવજીના આશીર્વાદ સાથે જોડાયેલા પરશુ એટલે કુહાડી પરથી તેમનું નામ પ્રચલિત થયું. પુરાણ અને મહાકાવ્યની કથાઓમાં તેઓ વિદ્વાન તથા શક્તિશાળી યોદ્ધા છે. કાર્તવીર્ય અર્જુનનો જમદગ્નિના પરિવાર સાથેનો સંઘર્ષ અને પછી ઋષિની હત્યાના પ્રસંગથી પરશુરામનો ક્રોધ ભભૂકે છે.

કેટલાક ગ્રંથોમાં તેમણે અન્યાયી ક્ષત્રિય શાસકો સામે એકવીસ વાર અભિયાન કર્યું અને પછી તપશ્ચર્યા તરફ વળ્યા એવું વર્ણન છે. આ પવિત્ર સાહિત્યની કથાઓ છે, સાબિત સૈન્ય ઇતિહાસ નહીં. બીજી પરંપરાઓમાં ભીષ્મ, દ્રોણ અને કર્ણના ગુરુ તરીકે તેમનો ઉલ્લેખ થાય છે; પશ્ચિમ કિનારાની લોકકથામાં સમુદ્રમાંથી ભૂમિ પ્રાપ્ત કરવાની વાત આવે છે. બધા પ્રદેશોના પ્રસંગોને એક જ ઐતિહાસિક સમયક્રમમાં ગોઠવવા યોગ્ય નથી.

વૈશાખ સુદ ત્રીજે, અક્ષય તૃતીયાના દિવસે, ભક્તો વિષ્ણુજી અને પરશુરામજીનું પૂજન કરે છે. તેમની કથા ન્યાય, બદલાની ભાવના, ક્રોધ અને સત્તાની જવાબદારી પર વિચાર કરાવે છે; અંધ હિંસાનું સમર્થન નથી. સાંજની ત્રીજનો નિયમ સ્થાનિક મંદિરવિધિ સામે ચકાસવો જોઈએ.

પરશુરામ જયંતીનું મહત્ત્વ ભક્તિમાં, પરિવારની પરંપરામાં અને આ દિવસ સાથે જોડાયેલા આધ્યાત્મિક કે ઋતુ સંબંધી અર્થમાં રહેલું છે.

વિષ્ણુ અને પરશુરામનું પૂજન, પ્રાર્થના તથા ગ્રંથપાઠ થાય છે.

વૈશાખ સુદ ત્રીજની આરાધના; પશ્ચિમ કિનારાની લોકકથાઓ પ્રાદેશિક છે.