શિક્ષક દિન 2026

ભારતમાં શિક્ષક દિન 5 સપ્ટેમ્બરે ઊજવાય છે, જે તત્ત્વચિંતક, શિક્ષક અને દેશના બીજા રાષ્ટ્રપતિ ડો. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણનની જન્મજયંતી છે.

ભારતમાં 5 સપ્ટેમ્બરે શિક્ષક દિવસ ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણનની જન્મજયંતિએ ઉજવાય છે. 1888માં જન્મેલા રાધાકૃષ્ણન તત્ત્વજ્ઞાનના વિદ્વાન, યુનિવર્સિટીના અધ્યાપક, રાજદ્વારી, દેશના પ્રથમ ઉપરાષ્ટ્રપતિ અને બીજા રાષ્ટ્રપતિ હતા. તેમણે ભારતીય દર્શનનો પરિચય વિશ્વને કરાવ્યો. લોકપ્રચલિત પ્રસંગ પ્રમાણે તેમના જન્મદિવસની ઉજવણી કરવાની વાત થતાં તેમણે પોતાને બદલે બધા શિક્ષકોનું સન્માન કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી. આ સ્મરણમાં જીવતી વાત છે; નિશ્ચિત તારીખથી અલગ ઐતિહાસિક પ્રસંગનું પ્રમાણ પણ ધ્યાનમાં લેવું જોઈએ.

1962થી ભારતમાં શિક્ષક દિવસની રાષ્ટ્રીય પરંપરા ચાલી રહી છે. શાળા અને કોલેજોમાં અભિનંદન, સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો, ચર્ચા તથા આભારના સંદેશ થાય છે. આ ધાર્મિક જયંતી નહીં, શિક્ષણના કાર્યનું સામાજિક સન્માન છે. પાઠની તૈયારી, વિદ્યાર્થીઓની શંકા દૂર કરવી, વિચારોને પ્રોત્સાહન અને સારા નિર્ણય શીખવવા જેવા શિક્ષકના નિઃશબ્દ પ્રયત્નો અહીં યાદ થાય છે.

ભારતનો 5 સપ્ટેમ્બરનો દિવસ યુનેસ્કોના 5 ઑક્ટોબરના વિશ્વ શિક્ષક દિવસથી અલગ છે. બંનેમાં શિક્ષણનો આદર છે, પણ ઐતિહાસિક સંસ્થાકીય પૃષ્ઠભૂમિ જુદી છે. શિક્ષકો માટે સારા કામના માહોલ અને સૌને શિક્ષણની તક આપવી પણ સાચું સન્માન છે.

ભારતનો શિક્ષક દિવસ સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણન અને શિક્ષકોના યોગદાનનો આદર કરે છે. સાચું સન્માન માત્ર કાર્યક્રમ નહીં, યોગ્ય કાર્યપરિસ્થિતિ, વ્યવસાયિક સહકાર અને દરેક બાળકને શીખવાની સમાન તક આપવાથી થાય છે.

શિક્ષકોને અભિનંદન, શૈક્ષણિક ચર્ચા અને શાળાના કાર્યક્રમો; આ ધાર્મિક વિધિ નથી.

ભારતમાં 5 સપ્ટેમ્બર; યુનેસ્કોનો વિશ્વ શિક્ષક દિવસ 5 ઑક્ટોબરે અલગ છે.