તેલંગણા સ્થાપના દિન 2023

તેલંગાણા સ્થાપના દિવસ 2 જૂન 2014એ રાજ્યની રચનાનું સ્મરણ છે, જે પ્રાદેશિક પ્રતિનિધિત્વ, સંસાધનો અને સાંસ્કૃતિક ઓળખ માટેના લાંબા આંદોલન પછી શક્ય બન્યું. જાહેર કાર્યક્રમો આંદોલનકારીઓ અને વિવિધ વારસાનું સન્માન કરે છે.

2 જૂન 2014ના રોજ આંધ્ર પ્રદેશ પુનર્ગઠન અધિનિયમ, 2014 હેઠળ તેલંગણા અલગ રાજ્ય બન્યું. આ પ્રદેશ પહેલાં જૂના હૈદરાબાદ રાજ્યનો ભાગ હતો. 1956માં તે આંધ્ર રાજ્ય સાથે જોડાયો અને આંધ્ર પ્રદેશ રચાયું. પછીના દાયકાઓમાં અલગ તેલંગણા માટે આંદોલનો થતાં રહ્યાં. તેમાં પ્રદેશને મળતું પ્રતિનિધિત્વ, સંસાધનોની વહેંચણી, નોકરીઓ અને સાંસ્કૃતિક ઓળખના પ્રશ્નો ઊઠ્યા. લાંબી રાજકીય પ્રક્રિયા અને વ્યાપક જનઆંદોલન પછી સંસદે રાજ્યના પુનર્ગઠનને મંજૂરી આપી. આમ તેલંગણા રાજ્ય અસ્તિત્વમાં આવ્યું, અને રચના વખતે હૈદરાબાદ તેની રાજધાની બન્યું. આ દિવસે અલગ રાજ્ય માટેની લડત અને તેમાં જોડાયેલા લોકોને યાદ કરાય છે. સાથે તેલંગણાની ભાષા, સાહિત્ય, લોકપરંપરાઓ અને પ્રાદેશિક વારસાની ઉજવણી પણ થાય છે. સરકારી કાર્યક્રમોમાં સામાન્ય રીતે ધ્વજવંદન, શ્રદ્ધાંજલિ, સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો અને જિલ્લે જિલ્લે યોજાતા સમારંભો હોય છે, જેમાં રાજ્યની અત્યાર સુધીની સફર અને આગળના વિકાસની વાત થાય છે.

અલગ તેલંગાણાની માગ અચાનક 2014માં ઊભી થઈ નહોતી. 1956ના વિલીનીકરણ પછીની પ્રાદેશિક ચિંતાઓ, 1969ની ચળવળ અને પછીના આંદોલનોથી સરકારી રોજગાર, સિંચાઈ, રાજકીય અવાજ અને સાંસ્કૃતિક માન્યતાના પ્રશ્નો રાષ્ટ્રીય ચર્ચામાં આવ્યા. સંસદે 2014માં આંધ્ર પ્રદેશ પુનઃરચના કાયદો પસાર કર્યો અને 2 જૂને તેલંગાણા રાજ્ય બન્યું. વર્ષગાંઠ લાંબી જનચળવળનું સન્માન કરે છે અને રાજ્યની ભાષાઓ, સમાજ, લોકકલા તથા શહેર-ગામના ઇતિહાસને ઓળખે છે. કાયદા મુજબ હૈદરાબાદ થોડો સમય સંયુક્ત રાજધાની હતું; આ ઐતિહાસિક વ્યવસ્થાને હાલની સ્થિતિ સાથે ભેળવવી નહીં.

તેલંગાણાનો ઇતિહાસ દક્ષિણના ડેકન પ્રદેશની આગવી સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલો છે: તેલુગુ અને ઉર્દૂ સાહિત્ય, બથુકમ્મા ઉજવણી, ગ્રામ્ય મેળા, લોકકલા અને વિવિધ સમાજનો અનુભવ. રાજ્યસ્થાપનાને એક પક્ષ કે નેતા સુધી સીમિત ન કરવી; વિદ્યાર્થીઓ, કામદારો, લેખકો અને નાગરિક સંગઠનોની અનેક પેઢીઓએ ચર્ચામાં યોગદાન આપ્યું. 2 જૂન બંધારણીય વર્ષગાંઠ છે, હિન્દુ ચંદ્રતિથિનો તહેવાર નહીં.

2 જૂન 2014ની તેલંગાણા રાજ્યસ્થાપના અને પ્રાદેશિક પ્રતિનિધિત્વ, સંસાધન તથા સાંસ્કૃતિક ઓળખ માટેની ચળવળનું સન્માન.

ધ્વજવંદન, રાજ્ય ચળવળના સહભાગીઓને શ્રદ્ધાંજલિ, શાળા-સાંસ્કૃતિક અને જિલ્લા સમારોહ; ધાર્મિક વિધિ નથી.

આંધ્ર પ્રદેશ પુનઃરચના કાયદાથી 2 જૂન 2014એ તેલંગાણા ભારતનું 29મું રાજ્ય બન્યું; હૈદરાબાદ રાજધાની. 1956ના વિલીનીકરણથી અલગ.