થાઈપૂસમ 2018

થાઈપૂસમ હિંદુ પંચાંગ પ્રમાણે ઉજવાતો તહેવાર છે, અને તેની તારીખ તથા રીતરિવાજ પ્રદેશ અને સ્થાનિક પંચાંગ પ્રમાણે જુદાં હોઈ શકે છે.

થાઈપુસમ તમિલ સમાજમાં મુરુગન, કાર્તિકેય અથવા સુબ્રહ્મણ્ય ભગવાનની ભક્તિનો ઉત્સવ છે. તમિલ સૌર મહિના થાઈ દરમિયાન પૂસમ અથવા પુષ્ય નક્ષત્ર આવે ત્યારે ઉજવણી થાય છે. એક મુખ્ય ભક્તિકથામાં પાર્વતીજી મુરુગનને વેલ નામનો દિવ્ય ભાલો આપે છે, જેથી તેઓ સૂરપદ્મન અસુર સામે લડી શકે. આ જીત માત્ર બળની નહીં, અહંકાર અને ખરાબ વૃત્તિઓ સામે જ્ઞાનની જીતનું પ્રતીક છે.

કાવડીની બીજી કથા ઇડુમ્બન સાથે જોડાયેલી છે. અગસ્ત્ય ઋષિના આદેશથી તે બે પર્વતને ખભાના વાંસ પર લઈને જાય છે. માર્ગમાં એક પર્વત પર બેઠેલા બાળક સાથે તેનો વિવાદ થાય છે; પછી તે બાળક મુરુગન હોવાની જાણ થાય છે. ઇડુમ્બનની ભક્તિથી ખભે કાવડી લઈને યાત્રા કરવાની પરંપરાને અર્થ મળે છે. બંને કથાઓ સંબંધિત પરંતુ જુદા ધાર્મિક પ્રસંગો છે.

ભારત, મલેશિયા, સિંગાપુર અને બીજા સ્થળે ભક્તો દૂધના કળશ, કાવડી, ભજન અને મંદિરયાત્રા કરે છે. કેટલાક લોકો કઠિન તપ કરે છે, પરંતુ આરોગ્યસુરક્ષા જરૂરી છે અને કોઈ તપ ફરજિયાત નથી. થાઈ મહિનાનું પૂસમ નક્ષત્ર અને સ્થાનિક મંદિરવિધિ તપાસ્યા વિના સામાન્ય સૂર્યોદયનો નિયમ અંતિમ તારીખ નક્કી કરતો નથી.

થાઈપુસમમાં મુરુગનની દિવ્ય વેલ અને કાવડીની ઇડુમ્બન કથા યાદ થાય છે. ભારત તથા વિદેશમાં તમિલ સમાજ યાત્રા અને સેવા કરે છે; શરીર ભેદવાના કઠિન વ્રતો ફરજિયાત નથી.

ભક્તો ખભે કાવડી ઉપાડે છે. એ લાકડાની સાદી કમાન પણ હોય, અને ચામડીમાં પરોવેલા હૂક અને સળિયાથી ટકાવેલું માળખું પણ હોય. કાવડી ઉપાડનાર ભાવાવેશમાં મંદિર સુધી ચાલે છે, અને આગળ ઢોલ વાગતા હોય છે. કોઈ માથું મુંડાવે છે, માથા પર ઘડામાં દૂધ લઈ જાય છે, અને અંતે એ ઘડાનું દૂધ મૂર્તિ પર રેડાય છે.

તમિલનાડુમાં પલની અને તિરુપરંકુન્દ્રમમાં આ તહેવાર ઉજવાય છે, પણ વિદેશમાં વસેલા તમિલ સમાજમાં તે એથીયે વધુ દેખાય છે. કુઆલાલંપુરની બહાર આવેલી બાતુ ગુફાઓમાં દસ લાખથી વધુ લોકો આવે છે. સિંગાપોર, મોરિશિયસ, દક્ષિણ આફ્રિકા અને શ્રીલંકામાં આ દિવસ તમિલ સમાજનો વર્ષનો સૌથી મોટો દિવસ છે.