અષાઢી બીજ 2009

અષાઢ સુદ બીજનું કચ્છી નવું વર્ષ.

અષાઢ સુદ બીજ કચ્છી સમાજનું પરંપરાગત નવું વર્ષ છે. કચ્છ જેવા પ્રમાણમાં સૂકા પ્રદેશમાં ચોમાસાનો વરસાદ ખેતી, પશુપાલન, પાણીના સંગ્રહ અને પરિવારના જીવન માટે ખૂબ મહત્વનો રહ્યો છે. અષાઢના આગમન સાથે નવા વરસાદ અને સુખાકારીની આશા જાગે છે. પરિવારો એકબીજાને નવા વર્ષની શુભેચ્છા આપે છે, મંદિરે દર્શન કરે છે, ઉત્સવનું ભોજન બનાવે છે અને સારા ચોમાસા માટે પ્રાર્થના કરે છે. આ એક જીવંત પ્રાદેશિક પંચાંગપરંપરા છે; તેની કોઈ એક સર્વમાન્ય પૌરાણિક ઉત્પત્તિકથા નથી.

કેટલીક સ્થાનિક લોકરીતિઓમાં અષાઢી બીજના પવનની દિશા અને વાદળોની સ્થિતિ પરથી વરસાદનો અંદાજ કરવામાં આવે છે. આ કચ્છના લોકોના પ્રકૃતિ સાથેના જૂના સંબંધનું દર્શન કરાવે છે, પરંતુ હવામાનની વૈજ્ઞાનિક આગાહીનો વિકલ્પ નથી. કચ્છની બહાર વસતા કચ્છી પરિવારો પણ ભાષા, વતન અને સંબંધો સાથેનું જોડાણ જાળવવા આ દિવસ ઉજવે છે.

આ જ તિથિએ પુરી અને અમદાવાદમાં ભગવાન જગન્નાથની રથયાત્રા થાય છે, પરંતુ તે ભગવાન જગન્નાથની આગવી ધાર્મિક પરંપરા છે. અષાઢી બીજને દિવાળી પછીના ગુજરાતી બેસતા વર્ષ સાથે અથવા તમામ ગુજરાતીઓના એક જ નવા વર્ષ તરીકે ભેળવવું નહીં.

અષાઢી બીજ કચ્છી નવા વર્ષનો દિવસ છે, જે ચોમાસું અને નવી આશા સાથે જોડાયેલો છે.

કચ્છી પરિવારો નવા વર્ષની શુભેચ્છા આપે છે, વિશેષ ભોજન કરે છે અને ચોમાસાનું સ્વાગત કરે છે. પવનથી વરસાદની આગાહી લોકમાન્યતા છે.

અષાઢી બીજ કચ્છી નવું વર્ષ છે. આ જ તિથિએ પુરી અને અમદાવાદની રથયાત્રા થાય છે, પણ બંનેનો અર્થ અલગ છે.