બેસતું વર્ષ 2023

કારતક સુદ એકમથી ગુજરાતી પંચાંગનું નવું વર્ષ શરૂ થાય છે. તેને બેસતું વર્ષ કહે છે. આ દિવસે લોકો વડીલોના આશીર્વાદ લે છે અને એકબીજાને “સાલ મુબારક” કહે છે.

ગુજરાતી પંચાંગમાં આસો મહિનાની અમાસે જૂનું વર્ષ પૂરું થાય છે. એ દિવાળીની અમાસ છે. પછી કારતક સુદ એકમ આવે છે અને વિક્રમ સંવતનું નવું વર્ષ બેસે છે. એથી આ દિવસનું નામ બેસતું વર્ષ છે. ગુજરાતી પરિવારો માટે આ દિવસ નવા વર્ષને આવકારવાનો છે.

દિવાળીએ ઘણા વેપારી પરિવારો નવા હિસાબના ચોપડાની પૂજા કરે છે. તેને ચોપડા પૂજન કહે છે. નવા વર્ષે લોકો વડીલોને મળે છે, આશીર્વાદ લે છે અને સગાંવહાલાં તથા પાડોશીઓને શુભેચ્છા આપે છે. “સાલ મુબારક” કહેવાનો ભાવ એ છે કે સામેવાળાનું નવું વર્ષ સુખ અને શાંતિથી પસાર થાય.

બેસતું વર્ષ ગુજરાતી વિક્રમ સંવતના નવા વર્ષની શરૂઆત છે. પરિવારને મળવાનો, વડીલોનો આશીર્વાદ લેવાનો અને સારા ઇરાદાથી વર્ષ શરૂ કરવાનો આ દિવસ છે.

ઘણા લોકો ઘરના દરવાજે રંગોળી કરે છે, નવાં કે સ્વચ્છ કપડાં પહેરે છે અને મંદિરે દર્શન કરવા જાય છે. સગાંવહાલાં એકબીજાના ઘરે જાય છે અને મીઠાઈ વહેંચે છે. કેટલાક મંદિરોમાં ભગવાનને અનેક વાનગીઓ ધરાવી અન્નકૂટ કરે છે અને પ્રસાદ વહેંચે છે. પૂજાની રીત ઘર અને મંદિરની પરંપરા પ્રમાણે બદલાય છે.

ગુજરાતમાં અને બહાર વસતા ગુજરાતી પરિવારોમાં બેસતું વર્ષ ઉજવાય છે. ઘણા ગુજરાતી હિંદુ પરિવારોમાં મંદિરનાં દર્શન અને પૂજા થાય છે. જૈન પરિવારો પણ મહાવીર સ્વામીના નિર્વાણની યાદે દિવાળી મનાવ્યા પછી પોતાની પરંપરા પ્રમાણે નવા વર્ષનું સ્વાગત કરે છે. ભારતના બીજા પ્રદેશોમાં નવા વર્ષની તિથિ તેમના સ્થાનિક પંચાંગ પ્રમાણે હોય છે.