શહીદ દિન 2023

30 જાન્યુઆરી 1948ના રોજ નવી દિલ્હીમાં મહાત્મા ગાંધીની હત્યા થઈ હતી, અને 30 જાન્યુઆરીનો શહીદ દિન મુખ્યત્વે તેમની પુણ્યતિથિ સાથે જોડાયેલો છે.

30 જાન્યુઆરીનો શહીદ દિન મહાત્મા ગાંધીની 1948માં નવી દિલ્હીમાં થયેલી હત્યાનું સ્મરણ કરે છે. દેશના ભાગલા પછી ગાંધીજીએ સામ્પ્રદાયિક હિંસા રોકવા અને વિવિધ ધર્મના લોકો વચ્ચે વિશ્વાસ વધારવા પ્રયત્ન કર્યા. 30 જાન્યુઆરીની સાંજે તેઓ બિરલા હાઉસમાં પ્રાર્થના સભા તરફ જતા હતા ત્યારે તેમને ગોળી મારી દેવામાં આવી. સ્વતંત્રતા પછીના થોડા મહિનામાં થયેલી આ ઘટનાએ સમગ્ર દેશને આઘાત આપ્યો અને દ્વેષના ભયંકર પરિણામ યાદ કરાવ્યાં.

આ દિવસે ગાંધીજી ઉપરાંત સ્વાતંત્ર્યસંગ્રામમાં જીવન અર્પણ કરનારાઓનું પણ સન્માન થાય છે. રાજઘાટ ખાતે પુષ્પાંજલિ અને સવારે 11 વાગ્યે બે મિનિટ મૌન રાખવાની સત્તાવાર પરંપરા છે. આ 23 માર્ચના શહીદ દિવસથી અલગ છે; તે દિવસે 1931માં ભગતસિંહ, રાજગુરુ અને સુખદેવને ફાંસી આપવામાં આવી હતી.

શહીદોનું સ્મરણ કરતાં પ્રમાણિત ઇતિહાસનું સન્માન રાખવું અને અપ્રમાણિત અંતિમ શબ્દો કે લોકકથાઓ ન ઉમેરવી જોઈએ. ગાંધીજીના અહિંસા અને સામાજિક સૌહાર્દના પ્રયત્નો આ દિવસના મુખ્ય સંદેશ છે. દર વર્ષે 30 જાન્યુઆરીની તારીખ નિશ્ચિત છે.

શહીદ દિન ભારતની કોઈ મહત્ત્વની વ્યક્તિ, સંસ્થા, ઘટના કે જાહેર મૂલ્યને યાદ કરવાનો દિવસ છે.

રાજઘાટમાં શ્રદ્ધાંજલિ તથા સવારે 11 વાગ્યે બે મિનિટ મૌન રાખવાના સ્મરણ કાર્યક્રમો થાય છે.

સમગ્ર ભારતમાં 30 જાન્યુઆરીએ ઉજવાય છે; 23 માર્ચના શહીદ દિવસથી અલગ છે.