ભવનાથનો મેળો 2064

જૂનાગઢના ભવનાથ મહાદેવનો મહાશિવરાત્રી મેળો.

જૂનાગઢ પાસે ગિરનારની તળેટીમાં ભવનાથ મહાદેવનું મંદિર આવેલું છે. અહીં મહાશિવરાત્રી નિમિત્તે ભરાતો ભવનાથનો મેળો શિવભક્તિ અને સાધુપરંપરાનું મહત્વનું કેન્દ્ર છે. સ્થાનિક ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે અહીંનું શિવલિંગ સ્વયંભૂ માનવામાં આવે છે. બીજી લોકપ્રચલિત કથા શિવ-પાર્વતીના ગિરનાર પ્રવાસ અને મૃગીકુંડની પવિત્રતા સાથે જોડાયેલી છે. આ સ્થળની શ્રદ્ધાભરી કથાઓ છે; મેળાની શરૂઆત કયા ઐતિહાસિક વર્ષે થઈ તેનો ચોક્કસ પુરાવો નથી.

મહાશિવરાત્રીની આસપાસ લગભગ પાંચ દિવસ ભક્તો, સાધુસંતો અને વિવિધ અખાડાઓના સભ્યો એકત્ર થાય છે. મંદિરે દર્શન, ભજન, ધાર્મિક પ્રવચન અને યાત્રાળુઓ માટે સેવાકાર્યો થાય છે. નાગા સાધુઓની રવેડી, શંખનાદ અને મૃગીકુંડમાં પરંપરાગત સ્નાન આ મેળાની વિશેષ ઓળખ છે. અખાડામાં સાધુઓની પરંપરાગત રજૂઆતો પણ જોવા મળે છે. સ્નાન અને રવેડીનો ચોક્કસ ક્રમ અલગ વર્ણનોમાં જુદો હોવાથી દર વર્ષની વ્યવસ્થા મુજબ જ સમય બતાવવો યોગ્ય છે.

મેળાની મુખ્ય રાત મહાશિવરાત્રી છે, જેમાં નિશીથકાળની શિવપૂજાનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. પરંતુ મેળો તે પહેલાંના દિવસોથી ચાલે છે. તેથી પંચાંગમાં માત્ર મહા વદ ચૌદસ દર્શાવવાથી સમગ્ર મેળાના દિવસો દર્શાવાતા નથી. ગિરનારની પરંપરા, ભક્તિ અને યાત્રાળુઓની નિઃસ્વાર્થ સેવા આ ઉત્સવનો મુખ્ય ભાવ છે.

ભવનાથનો મેળો ગિરનારની તળેટીમાં શિવભક્તિ, સાધુપરંપરા અને મહાશિવરાત્રીની રવેડીનો પ્રસંગ છે.

દર્શને જવું, ભજન, સાધુઓની રવેડી અને મૃગીકુંડની પરંપરા મુખ્ય આકર્ષણ છે.

જૂનાગઢની ગિરનાર તળેટીમાં મહાશિવરાત્રી પહેલાંથી અનેક દિવસ મેળો ચાલે છે.