દાનો
તહેવારપૂર્વ એશિયા · કોરિયા
Dano
હજી નિયમ નથી
આ તહેવાર માટે હજી કોઈએ નિયમ લખ્યો નથી, એટલે કેલેન્ડર તેને કોઈ દિવસ પર મૂકતું નથી. ધારી લીધેલી તારીખ સાથે નામ બતાવવા કરતાં એકલું નામ બતાવવું સારું.
ટૂંકમાં
કોરિયામાં મધ્ય ઉનાળાનો આ તહેવાર હીંચકા અને કુસ્તીથી ઊજવાય છે.
કથા
દાનો કોરિયાનો ઉનાળાની શરૂઆતનો તહેવાર છે, જે કોરિયન ચંદ્રસૌર પંચાંગના પાંચમા મહિનાની પાંચમે આવે છે. ખેતીના કામ વચ્ચે આરામ અને ગરમીની ઋતુમાં સ્વાસ્થ્યની પ્રાર્થના સાથે તેની પરંપરા વિકસી. ઘરોમાં સુરિચ્વી ચોખાની વાનગીઓ બને છે, કેટલાક લોકો સુગંધી છોડના પાણીથી વાળ ધોવે છે અને હીંચકા તથા કુસ્તી જેવી રમતોમાં જોડાય છે. તેની એક જ સર્વમાન્ય સ્થાપનાકથા નથી.
ગાંગન્યુંગ દાનોજેની આગવી વિધિઓ છે. દેગ્વાલ્યેઓંગ પર્વતના રક્ષક દેવતા અને અન્ય સ્થાનિક શક્તિઓનું પૂજન, પવિત્ર પીણાની તૈયારી, દેવતાની નગરયાત્રા, શામનિક વિધિઓ, ગ્વાનો મુખોટાનાટક અને હાટબજાર થાય છે. તૈયારી ચંદ્રમાસના ચોથા મહિનામાં જ શરૂ થાય છે અને મુખ્ય દાનો દિવસ પછી પણ કાર્યક્રમ રહે છે. યુનેસ્કોએ આ જીવંત વારસાનું સન્માન કર્યું છે.
ચીનના ડ્રેગન બોટ ઉત્સવ અને દાનોની ચંદ્રતારીખ સરખી હોવા છતાં કથા, ભોજન અને પૂજા જુદી છે. ડેટાબેઝમાં કોરિયન ચંદ્રસૌર ગણતરી નથી; હિન્દુ તિથિ કે નિશ્ચિત અંગ્રેજી તારીખ મૂકવી ખોટી રહેશે. સ્થાનિક કોરિયન પંચાંગ અને ગાંગન્યુંગના સત્તાવાર કાર્યક્રમથી તારીખ લેવી જોઈએ.
મહત્ત્વ
પાંચમા મહિનાનો પાંચમો દિવસ ઉનાળાની શરૂઆતે આવે છે. આ દિવસે વજ નાખીને ઉકાળેલા પાણીથી વાળ ધોવાય છે, સ્ત્રીઓ હીંચકાની હરીફાઈ કરે છે, પુરુષો સિરેમ કુસ્તી લડે છે, અને સુરિચ્વી નામની ચોખાની કેક બને છે. એક સમયે તે કોરિયાના ત્રણ મોટા તહેવારોમાંનો એક હતો.
આ દિવસે શું કરાય છે
સ્ત્રીઓ વજ નાખીને ઉકાળેલા પાણીથી વાળ ધુએ છે, અને લાંબાં દોરડાંવાળા હીંચકા પર ઊભાં ઊભાં ઝૂલે છે. પુરુષો સિરેમ કુસ્તી લડે છે, જેનું ઇનામ પરંપરાગત રીતે બળદ રહેતું. સુરિચ્વી ચોખાની કેક બનાવાય છે. ગાંગનેઉંગ દાનોજેમાં મહોરાં પહેરીને ભજવાતાં નાટકો અને શામન વિધિઓ થાય છે, અને તે અઠવાડિયાં સુધી ચાલે છે.
જુદા જુદા પ્રદેશોમાં
રાષ્ટ્રીય તહેવાર તરીકે દાનોનું મહત્ત્વ હવે ઘણું ઘટી ગયું છે, અને પૂરેપૂરી રીતે તો તે થોડી જ જગ્યાએ ઊજવાય છે. પૂર્વ કિનારે ગાંગનેઉંગ દાનોજે મહિના સુધી ચાલતો શામન પરંપરાનો તહેવાર છે. યુનેસ્કોએ તેને માન્યતા આપી છે, અને જૂનું સ્વરૂપ ત્યાં જ ટકી રહ્યું છે. આ જ તારીખે ચીનમાં ડ્રેગન બોટ ફેસ્ટિવલ હોય છે.
