દુર્વા ગણપતિ ચતુર્થી 2023

દુર્વા ગણપતિ ચતુર્થી હિંદુ પંચાંગ પ્રમાણે પળાતું વ્રત છે, અને તેની તારીખ તથા રીતરિવાજ પ્રદેશ અને સ્થાનિક પંચાંગ પ્રમાણે જુદાં હોઈ શકે છે.

દૂર્વા ગણપતિ ચતુર્થી ગણેશજીને દૂર્વા ઘાસ અર્પવાની પ્રાદેશિક પૂજા છે. જાણીતી ધાર્મિક કથામાં અગ્નિ જેવી શક્તિ ધરાવતો અનલાસુર દેવોને ત્રાસ આપે છે. ગણેશજી તેને ગળી જાય છે, પરંતુ અસુરની ગરમીથી તેમના શરીરમાં અસહ્ય દાહ થાય છે. જુદા ઉપચાર નિષ્ફળ થતાં ઋષિઓ દૂર્વા અર્પે છે અને ગરમી શાંત થાય છે. આ ગણેશજીને દૂર્વા પ્રિય કેમ છે તેની ભક્તિકથા છે, દાઝવાની તબીબી સારવારનો પુરાવો નહીં.

ઘરોમાં દૂર્વા, લાલ ફૂલ, દીવા અને મોદક કે બીજી મીઠાઈ સાથે ગણેશપૂજન થાય છે. નામજપ અને વિઘ્ન દૂર કરવા પ્રાર્થના થાય છે. કાપ્યા પછી ફરી ઊગતું દૂર્વા ઘાસ ધીરજ અને પુનઃવિકાસનું પ્રતીક છે. કેટલીક જગ્યાએ દૂર્વાના પાનની સંખ્યા અને અર્પણની રીત અલગ હોય છે. આ નાનું વ્રત ભાદરવાની મોટી ગણેશ ચતુર્થીથી અલગ છે.

ડેટાબેઝમાં શ્રાવણ સુદ ચોથ સૂર્યોદયનો નિયમ છે. ગણેશજીના ખાસ ચોથ વ્રતમાં ક્યારેક પૂજાનો સમય અલગ ગણાય છે, તેથી સ્થાનિક પંચાંગથી ખાતરી કરવી. શાંતિથી મુશ્કેલીનો સામનો કરવો અને જીવદયાનો ભાવ આ પૂજાનો સંદેશ છે.

દુર્વા ગણપતિ ચતુર્થી ભક્તિ અને કુટુંબની પરંપરા સાથે જોડાયેલું વ્રત છે, અને તેમાં આધ્યાત્મિક તેમ જ ઋતુનો અર્થ પણ રહેલો છે.

ગણેશજીને દૂર્વા, લાલ ફૂલ, દીવા અને મીઠાઈ સાથે પ્રાર્થના કરો.

શ્રાવણ સુદ ચોથની આગવી ગણેશ આરાધના; ભાદરવાની મોટી ગણેશ ચતુર્થીથી અલગ.