માનવ અધિકાર દિન

માનવ અધિકાર દિન 10 ડિસેમ્બરે ઊજવાય છે, કારણ કે 1948માં આ જ તારીખે પેરિસમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રની મહાસભાએ માનવ અધિકારોની સાર્વત્રિક ઘોષણા સ્વીકારી હતી. બીજા વિશ્વયુદ્ધના વિનાશ અને અત્યાચારો પછી ઘડાયેલી આ ઘોષણાએ દરેક માણસ માટે મૂળભૂત અધિકારો અને સ્વતંત્રતાઓનું એક સરખું ધોરણ નક્કી કર્યું. જુદા જુદા દેશોના સભ્યોની એક સમિતિએ તેનો મુસદ્દો ઘડ્યો, અને એ સમયે એલિનોર રૂઝવેલ્ટ સંયુક્ત રાષ્ટ્રના માનવ અધિકાર પંચનાં અધ્યક્ષ હતાં. 1950માં મહાસભાએ દેશો અને સંસ્થાઓને 10 ડિસેમ્બરને માનવ અધિકાર દિન તરીકે ઊજવવા આમંત્રણ આપ્યું. એટલે આ દિવસ એક ઐતિહાસિક દસ્તાવેજની યાદ પણ છે અને એક કાયમી સિદ્ધાંતની પણ. એ સિદ્ધાંત એ છે કે માણસનું ગૌરવ અને તેના અધિકારો તેની રાષ્ટ્રીયતા, ધર્મ, વંશ, લિંગ, ભાષા કે સામાજિક દરજ્જા પર આધાર ન રાખવા જોઈએ. આ દિવસના જાહેર કાર્યક્રમોમાં કાયદા સમક્ષ સમાનતા, સ્વતંત્રતા, ન્યાય, ભેદભાવથી રક્ષણ અને પોતાના અધિકારોની સાથે બીજાના અધિકારોનું પણ રક્ષણ કરવાની જવાબદારી પર ભાર મુકાય છે.

માનવ અધિકાર દિનનો હેતુ લોકોમાં જાગૃતિ લાવવાનો અને તેની સાથે જોડાયેલા વૈશ્વિક પ્રશ્ન તરફ ધ્યાન દોરવાનો છે.