આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિન

આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિન 21 ફેબ્રુઆરીએ પળાય છે, અને તેનો બંગાળી ભાષા આંદોલન સાથે ખાસ સંબંધ છે. 21 ફેબ્રુઆરી 1952ના રોજ ઢાકામાં વિદ્યાર્થીઓ અને કાર્યકરોએ બાંગ્લાને રાજ્યભાષા તરીકે માન્યતા આપવાની માગણી સાથે દેખાવો કર્યા. ઢાકા ત્યારે પૂર્વ પાકિસ્તાનમાં હતું. પોલીસના ગોળીબારમાં કેટલાક દેખાવકારો માર્યા ગયા, અને તેમની યાદ ભાષાના અધિકારનું મોટું પ્રતીક બની. પછી બાંગ્લાદેશે માતૃભાષાઓના સન્માનમાં આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ ઊજવવાની દરખાસ્ત મૂકી, અને યુનેસ્કોએ 1999ની પોતાની સામાન્ય પરિષદમાં તેને મંજૂરી આપી. 2000થી આ દિવસ આખી દુનિયામાં ઊજવાય છે. તે ભાષાઓ અને સંસ્કૃતિઓની વિવિધતાને ઊજવે છે, અને યાદ અપાવે છે કે માણસ ભાષા દ્વારા જ શીખે છે, જ્ઞાન સાચવે છે અને પોતાની ઓળખ વ્યક્ત કરે છે. આ દિવસે લુપ્ત થવાને આરે પહોંચેલી ભાષાઓ અને બહુભાષી શિક્ષણ તરફ પણ ધ્યાન દોરાય છે. ખાસ કરીને બાળકોને શરૂઆતનું શિક્ષણ તેઓ સમજે એવી ભાષામાં મળે, અને સાથે બીજી ભાષાઓ શીખવાની તક પણ મળે, તેનું મહત્ત્વ સમજાવાય છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય માતૃભાષા દિનનો હેતુ માતૃભાષાઓ અને ભાષાની વિવિધતાના વૈશ્વિક પ્રશ્ન અંગે લોકોમાં જાગૃતિ લાવવાનો અને તેના તરફ ધ્યાન દોરવાનો છે.