જાપાની નવું વર્ષ

શોગાત્સુ એટલે જાન્યુઆરીના પહેલા ત્રણ દિવસ. આ યાદીના મોટા તહેવારોમાં એ સૌથી શાંત છે. દેશ બંધ રહે છે, પરિવારો ઘરે હોય છે, અને વર્ષની શરૂઆત ધામધૂમથી નહીં, સમજીવિચારીને થાય છે. જાપાને 1873માં ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડર અપનાવ્યું ત્યારે નવું વર્ષ પણ તેની સાથે ખસેડ્યું. એટલે પૂર્વ એશિયાના બીજા દેશોના નવા વર્ષની તારીખ બદલાતી રહે છે, પણ જાપાનના નવા વર્ષની તારીખ નક્કી છે.

શોગાત્સુ પહેલાં વર્ષની બધી જવાબદારીઓ પૂરી કરી લેવાય છે. કાર્ડ લખાઈ જાય છે, દેવું ચૂકવી દેવાય છે અને ઘર સાફ થાય છે. મધરાતે મંદિરોના ઘંટ 108 વાર વગાડાય છે, દરેક સાંસારિક વાસના માટે એક વાર. ઓસેચી અગાઉથી બનાવી રખાય છે, જેથી ત્રણ દિવસ કોઈને રાંધવું ન પડે. હાત્સુમોદે એટલે વર્ષમાં પહેલી વાર દેવસ્થાને જવું.

ઓસેચી અગાઉથી તૈયાર રખાય છે, જેથી કોઈને રાંધવું ન પડે. એ લાખકામવાળા ડબ્બામાં ગોઠવેલી નાની નાની વાનગીઓ છે, અને દરેક વાનગીનો કોઈ અર્થ હોય છે. વર્ષની છેલ્લી રાતે તોશિકોશી સોબા ખવાય છે, મંદિરોના ઘંટ 108 વાર વાગે છે, અને વર્ષમાં પહેલી વાર દેવસ્થાને જવાનું હાત્સુમોદે કહેવાય છે. બાળકોને ઓતોશિદામા અપાય છે.

જાપાને 1873માં નવું વર્ષ 1 જાન્યુઆરીએ ખસેડ્યું અને ચાંદ્ર પંચાંગની તારીખ છોડી દીધી. એટલે તેનું નવું વર્ષ પૂર્વ એશિયાના બીજા બધા દેશોથી અલગ પડે છે. ઓકિનાવા અને કેટલાક ગ્રામીણ વિસ્તારો આજે પણ તેની સાથે જૂનું ચાંદ્ર નવું વર્ષ પણ ઊજવે છે.