રાષ્ટ્રીય હાથશાળ દિન 2024

7 ઓગસ્ટે ઊજવાતો રાષ્ટ્રીય હાથશાળ દિન ભારતના વણકરો અને હાથશાળની એ પરંપરાઓનું સન્માન કરે છે, જેમાં રોજીરોટી, કારીગરીની સૂઝ અને પ્રદેશની ઓળખ એકસાથે વણાયેલાં છે.

રાષ્ટ્રીય હાથશાળ દિન 7 ઓગસ્ટે ઊજવાય છે. આ દિવસ ભારતના વણકરો અને હાથશાળની એ પરંપરાઓનું સન્માન કરે છે, જેમાં રોજીરોટી, કારીગરીની સૂઝ અને પ્રદેશની ઓળખ એકસાથે વણાયેલાં છે. આ તારીખ એટલા માટે પસંદ થઈ કે બંગાળના ભાગલાના વિરોધ વખતે, 7 ઓગસ્ટ 1905ના રોજ કલકત્તાની એક મોટી સભામાં સ્વદેશી આંદોલનની વિધિસર શરૂઆત થઈ હતી. સ્વદેશી આંદોલને લોકોને પરદેશી માલનો બહિષ્કાર કરવા અને દેશમાં બનતી વસ્તુઓને બળ આપવા કહ્યું. એટલે હાથે કાંતેલું અને હાથે વણેલું કાપડ આઝાદીની લડતમાં મહત્ત્વનું બન્યું. ભારત સરકારે 2015માં 7 ઓગસ્ટને રાષ્ટ્રીય હાથશાળ દિન જાહેર કર્યો, અને તેની પહેલી રાષ્ટ્રીય ઉજવણી ચેન્નઈમાં થઈ. આજે આ દિવસે કુશળ વણકરો, પરંપરાગત વણાટની રીતો, નવી ડિઝાઇન, બજાર સુધીની પહોંચ અને વણકર સમાજની આર્થિક મુશ્કેલીઓ પર ધ્યાન દોરાય છે. પટોળાંથી કાંચીપુરમ સુધી, અને જામદાની, ચંદેરી તથા અનેક સ્થાનિક વણાટ સુધી, આ દિવસ જીવંત કારીગરીને સ્વાવલંબનના ઇતિહાસ સાથે જોડે છે.

વણકરોની આજીવિકા, પ્રાદેશિક વસ્ત્રકળા અને 1905ની સ્વદેશી ચળવળ સાથે હસ્તવણાટના સંબંધનું સન્માન.

વણાટ પ્રદર્શન, હસ્તકલા મેળા, સાચા કારીગરો પાસેથી ખરીદી, તાલીમ અને યોગ્ય વેતન તથા ટકાઉ ઉત્પાદનની ચર્ચા.

ભારતમાં 7 ઑગસ્ટે, પ્રથમ રાષ્ટ્રીય ઉજવણી 2015માં; ગુજરાત, તમિલનાડુ, બંગાળ, મધ્ય પ્રદેશ સહિત પ્રદેશ પ્રમાણે વણાટની રીત જુદી.