પરમા એકાદશી

પરમા એકાદશી અધિક માસના વદ પખવાડિયામાં આવે છે. તેની કથા ગરીબ પણ ભક્તિવાળા બ્રાહ્મણ સુમેધા અને તેમનાં પત્ની પવિત્રાની છે. ઘરમાં ભારે ગરીબી હતી, છતાં પવિત્રા આંગણે આવેલા અતિથિનો આદર કરતાં અને ઘરમાં જે થોડું ખાવાનું હોય તે તેમની સાથે વહેંચતાં. સુમેધાએ વિચાર્યું કે ઘર છોડીને બીજે ક્યાંક કમાવા જવું. પણ પવિત્રાએ તેમને સમજાવ્યા કે નિરાશ થઈને ધર્મનું જીવન છોડવું નહીં. એક દિવસ કૌંડિન્ય ઋષિ તેમને ઘેર પધાર્યા. પતિ-પત્નીએ આદરથી તેમની સેવા કરી અને માર્ગ બતાવવા વિનંતી કરી. ઋષિએ તેમને પરમા એકાદશીનું વ્રત અને અધિક માસના નિયમો પાળવાની સલાહ આપી. બંનેએ શ્રદ્ધાથી વ્રત કર્યું. કથા કહે છે કે તેમની સ્થિતિ સુધરી, ઘર આર્થિક રીતે સ્થિર થયું અને પુણ્ય પણ મળ્યું. આ કથા શીખવે છે કે ગરીબીમાં પણ ઉદારતા અને ભક્તિ છોડવાની જરૂર નથી, અને મુશ્કેલીના સમયમાં પાળેલો નિયમ જ સૌથી સાર્થક છે.

પરમા એકાદશી અધિક માસના વદ પખવાડિયાની અગિયારસ છે. પદ્મિની એકાદશીની જેમ તે સામાન્ય વર્ષમાં આવતી જ નથી. બંને એકાદશી ભાગ્યે જ આવે છે, એટલે વર્ષની ચોવીસ એકાદશી કરતાં તેમનું ફળ વધારે મનાય છે.

આ વ્રત અધિક માસના વદ પખવાડિયામાં આવે છે. પંચાંગનું આ સૌથી વિરલ વ્રત છે, અને મોટા ભાગના લોકોને જીવનમાં બે કે ત્રણ વાર જ તે કરવાનો અવસર મળે છે.