રવેચીનો મેળો 2023

કચ્છના નાના રાવા નજીક રવેચી માતાના મંદિરે ભક્તિ અને લોકસંસ્કૃતિનો મેળો; પૂજા, લોકકલા અને ગ્રામ્ય સમાજનો સંગમ.

રવેચી મેળો ગુજરાતના પૂર્વ કચ્છના વાગડ વિસ્તારમાં નાના રાવા નજીક રવેચી માતાના મંદિર સાથે જોડાયેલો મોટો ભક્તિ અને લોકસંસ્કૃતિનો મેળો છે. આસપાસના ગામો અને પશુપાલક સમાજના પરિવારોમાં માતાજી પ્રત્યે વિશેષ શ્રદ્ધા છે. ભક્તો દર્શન, આરતી અને પરિવારના કલ્યાણ માટે પ્રાર્થના કરવા આવે છે. દેવી અને મંદિરની પ્રાચીનતા અંગેની મૌખિક કથાઓ સ્થાનિક આસ્થાનો ભાગ છે, પરંતુ પૌરાણિક પાત્રોએ મંદિર બાંધ્યું હતું એવા દાવાને સ્વતંત્ર પુરાવા વિના ઇતિહાસ તરીકે રજૂ ન કરવો.

આ મેળો કચ્છની જીવંત ગ્રામ્ય સંસ્કૃતિનો સંગમ પણ છે. આહીર, રબારી, ચારણ અને અન્ય સમાજ ભજન, લોકસંગીત, નૃત્ય, પરંપરાગત વેશભૂષા અને સ્થાનિક ભોજન સાથે જોડાય છે. પશુઓનો વ્યવહાર, હસ્તકલા અને બજારના સ્ટોલોએ મેળાને સામાજિક તથા આર્થિક મહત્વ આપ્યું છે, પરંતુ વેપાર અને હાજરી દર વર્ષે બદલાય છે; બધા મુલાકાતી ઘોડા ખરીદવા આવે છે એવું કહેવું યોગ્ય નથી. મંદિર, ગ્રામ્ય જીવન અને કુટુંબના સંબંધો અહીં જોડાય છે.

તારીખ અંગે મહત્વનો મતભેદ છે. હાલ ડેટાબેઝમાં ભાદરવા સુદ સાતમ સૂર્યોદયનો નિયમ છે, જ્યારે કચ્છ જિલ્લા સરકારની માહિતીમાં સુદ 7/8 અને ઇન્ક્રેડિબલ ઇન્ડિયાની 2026ની સૂચનામાં સુદ આઠમ લખ્યું છે. તેથી મંદિર અને સ્થાનિક વહીવટ પાસેથી વાર્ષિક કાર્યક્રમ તથા બહુદિવસીય સમય ચકાસ્યા વિના નિયમ બદલવો નહીં.

રવેચી માતાની આરાધના અને પૂર્વ કચ્છની જીવંત ભક્તિ, પશુપાલન તથા લોકસંસ્કૃતિનું સન્માન.

મંદિરે દર્શન, આરતી, ભજન, લોકકલા, સામૂહિક મેળાપ અને મેળાના સ્ટોલ; કાર્યક્રમ દર વર્ષે બદલાય છે.

ગુજરાતના કચ્છમાં રાપર વિસ્તારનું નાના રાવા; સરકારી માહિતીમાં ભાદરવા સુદ 7/8 અને સુદ 8નો ભેદ, સ્થાનિક ચકાસણી જરૂરી.