ઉગાદી

ઉગાદી કર્ણાટક, આંધ્ર પ્રદેશ અને તેલંગાણાના પરંપરાગત ચાંદ્ર-સૌર પંચાંગનું નવું વર્ષ છે. આ નામ 'યુગાદિ' પરથી આવ્યું છે, જેનો અર્થ છે નવા યુગ કે નવા ચક્રની શરૂઆત. આ તહેવારથી ચૈત્ર મહિનો શરૂ થાય છે, અને તેમાં નવી શરૂઆતનો ભાવ મુખ્ય છે. ઘર સાફ કરીને શણગારાય છે, અને બારણે આંબાનાં તાજાં પાન બંધાય છે. પરિવારો પંચાંગ શ્રવણ સાંભળે છે, જેમાં નવા વર્ષના ગ્રહો અને ઋતુના સંકેતો વિધિપૂર્વક વાંચી સંભળાવાય છે. આ દિવસે ઉગાદી પચડી નામની ખાસ વાનગી બને છે. તેમાં ગળ્યો, ખાટો, કડવો, ખારો અને તીખો એવા જુદા જુદા સ્વાદ ભેગા હોય છે. એનો ભાવ એ છે કે નવું વર્ષ પણ જાતજાતના અનુભવો લાવશે, અને તે બધા સ્વીકારવાના છે. સાહિત્યના મેળાવડા અને મંદિરોમાં પૂજા પણ થાય છે. ઉગાદી ફક્ત સુખનું વચન નથી આપતી. તે શીખવે છે કે આનંદ, મુશ્કેલી, અણધારી ઘટનાઓ અને બદલાવ, બધાને સમતાથી ઝીલવા, અને વર્ષની શરૂઆત આભાર અને આશા સાથે કરવી.

ઉગાદી ભક્તિ અને કુટુંબની પરંપરાનો તહેવાર છે, અને તેની સાથે આધ્યાત્મિક તેમ જ ઋતુનો અર્થ પણ જોડાયેલો છે.

સૌથી પહેલાં ઉગાદી પચડી બનાવીને ખવાય છે. તેમાં લીમડાનાં ફૂલ, કાચી કેરી, આમલી, ગોળ, મીઠું અને મરચું નખાય છે, એટલે એક જ ચમચીમાં કડવો, ખાટો, તૂરો, ગળ્યો, ખારો અને તીખો સ્વાદ આવે છે. એની પાછળનો વિચાર એ છે કે વર્ષમાં આ છએ સ્વાદ આવવાના જ છે, તો તેમને સાથે જ ચાખી લેવા સારા. ઘર ધોવાય છે, આંબાનાં પાનનું તોરણ બંધાય છે અને નવાં કપડાં પહેરાય છે.

આંધ્ર પ્રદેશ, તેલંગાણા અને કર્ણાટકમાં ઉગાદી ઊજવાય છે. આ જ તિથિએ મહારાષ્ટ્રમાં ગુડી પડવો અને સિંધીઓમાં ચેટીચંડ ઊજવાય છે. તમિલનાડુ અને કેરળમાં નવું વર્ષ બે અઠવાડિયાં પછી સૂર્યના રાશિપ્રવેશના દિવસે શરૂ થાય છે, અને ગુજરાત તો છેક કારતક સુધી રાહ જુએ છે.