વાંગલા

વાંગલા મેઘાલય અને આસપાસના પ્રદેશોમાં વસતા ગારો લોકોનો લણણી પછીનો મોટો તહેવાર છે. મિસી સાલજોંગ સૂર્ય અને પાકને ઉગાડતી ફળદ્રુપતા સાથે જોડાયેલા છે, અને પરંપરા પ્રમાણે વાંગલા તેમનો આભાર માનવા ઊજવાય છે. ખેતીનું મુખ્ય કામ પૂરું થાય અને પાક લણાઈ જાય એટલે ગામના લોકો ભેગા થાય છે. તેઓ વીતેલી મોસમ માટે આભાર માને છે અને આગળ પણ સુખશાંતિ રહે તેવી પ્રાર્થના કરે છે. વાંગલા ‘સો ઢોલના તહેવાર’ તરીકે જાણીતો છે. ઢોલીઓની લાંબી હાર ગાજતો, એકધારો તાલ વગાડે છે અને રંગબેરંગી પોશાકમાં ટોળીઓ પરંપરાગત નૃત્ય કરે છે. આ સંગીત, પીંછાં, ઘરેણાં અને એકતાલે ઊપડતાં પગલાં એ જૂના ખેડૂત સમાજની યાદ અપાવે છે, જ્યારે સારો પાક આખા ગામના સહકાર પર આધાર રાખતો. ગારો રિવાજ પ્રમાણે પહેલાં વિધિ થાય છે અને પછી સૌ સાથે જમે છે, ગાય છે અને નાચે છે. આજે પણ વાંગલા પવિત્ર આભારવિધિ છે અને ગારો લોકો માટે પોતાની ઓળખ જાહેરમાં પ્રગટ કરવાનો અવસર પણ છે. ખેતીની યાદો, સંગીત, કુળના સંબંધો અને પરંપરાનું જ્ઞાન આ તહેવાર દ્વારા આજની પેઢી સુધી પહોંચે છે.

ગારો સમાજ માટે વાંગલાનું ઘણું મહત્ત્વ છે. આ તહેવાર ધર્મ, કુટુંબ અને સંસ્કૃતિની પરંપરા પેઢી દર પેઢી જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.

ગામના મુખી ચોખામાંથી બનેલી બિયર અને નવા પાકના પહેલા દાણાથી વિધિની શરૂઆત કરે છે. પછી ઢોલ વાગે છે. આ લાંબા ઢોલ ખભે લટકાવીને વગાડાય છે. માથે પીંછાં ખોસેલા નર્તકો હારબંધ નાચે છે, અને પુરુષોની તથા સ્ત્રીઓની હાર એકબીજાને સમાંતર ચાલે છે. સૌથી મોટો મેળાવડો અસાનાંગમાં ભરાય છે.

વાંગલા મેઘાલયના ગારો પહાડી વિસ્તારમાં અને આસામ, ત્રિપુરા તથા બાંગ્લાદેશમાં વસતા ગારો લોકોમાં ઊજવાય છે. દરેક ગામ ઓક્ટોબર અને નવેમ્બર દરમિયાન પોતાને અનુકૂળ સમયે આ તહેવાર ઊજવે છે. અસાનાંગમાં થતો ‘સો ઢોલનો વાંગલા’ ગામની રીતનો નથી. એ બધું એક જગ્યાએ ભેગું કરતું રાજ્ય સ્તરનું આયોજન છે.