વિશ્વ પુસ્તક દિન

વિશ્વ પુસ્તક અને કોપીરાઇટ દિવસ દર વર્ષે 23 એપ્રિલે યુનેસ્કોની આગેવાની હેઠળ ઊજવાય છે. તેનો હેતુ વાંચન અને પ્રકાશનને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને લેખકોના અધિકારો પ્રત્યે આદર વધારવાનો છે. યુનેસ્કોની જનરલ કોન્ફરન્સે 1995માં આ દિવસ નક્કી કર્યો. તારીખ પણ સમજીને પસંદ કરાઈ, કારણ કે સાહિત્યની દુનિયામાં 23 એપ્રિલનું ખાસ સ્થાન છે. મિગેલ દ સર્વાન્તેસ, વિલિયમ શેક્સપિયર અને ઇન્કા ગાર્સિલાસો દ લા વેગા જેવા મહાન લેખકોનાં અવસાન આ તારીખ સાથે જોડાયેલાં છે. આ દિવસ યાદ અપાવે છે કે પુસ્તક માત્ર મનોરંજનની વસ્તુ નથી. પુસ્તકો યાદોને સાચવે છે, જ્ઞાન આગળ પહોંચાડે છે, ભાષાઓ અને પેઢીઓને જોડે છે, અને વાચકને પોતાના અનુભવની બહારનાં જીવન અને વિચારોનો પરિચય કરાવે છે. નામમાં કોપીરાઇટ એટલા માટે છે કે લેખકો, અનુવાદકો, ચિત્રકારો અને પ્રકાશકોનું સર્જનાત્મક કામ પણ કાયદા અને આર્થિક વ્યવસ્થાના ટેકા પર ટકે છે. આ દિવસે પુસ્તકાલયો, શાળાઓ, પ્રકાશકો અને સાંસ્કૃતિક સંસ્થાઓ વાંચનના કાર્યક્રમો, પુસ્તકોની આપલે, લેખકો સાથે મુલાકાત, સાક્ષરતાની પ્રવૃત્તિઓ અને પુસ્તકો વધુ લોકો સુધી પહોંચે એ માટેનાં અભિયાન યોજે છે. આ પ્રયાસ એક દિવસ પૂરતો ન રહે, એ માટે યુનેસ્કો દર વર્ષે એક ‘વર્લ્ડ બુક કેપિટલ’ પણ જાહેર કરે છે.

વિશ્વ પુસ્તક દિનનો હેતુ લોકોમાં જાગૃતિ લાવવાનો અને તેની સાથે જોડાયેલા વૈશ્વિક પ્રશ્ન તરફ ધ્યાન દોરવાનો છે.