પતેતી

પારસી જરથોસ્તી વર્ષના અંતે પશ્ચાત્તાપ અને આત્મપરીક્ષણનો દિવસ; નવરોઝ સાથે ઘણી વાર ભેળવાય છે.

પતેતી પારસી જરથોસ્તી પરંપરામાં ધાર્મિક વર્ષના અંતે પશ્ચાત્તાપ, સમાધાન અને પોતાના વર્તનનું મૂલ્યાંકન કરવાનો પ્રસંગ છે. 'પતેત' શબ્દ ભૂલ સ્વીકારવા સાથે જોડાયેલો છે. કોઈ દેવતા કે રાજાની નવી કથા ઘડવાને બદલે તેનો અર્થ સારા વિચાર, સારા વચન અને સારા કર્મના જરથોસ્તી આદર્શમાં છે. ભક્તો પોતાની ભૂલો યાદ કરે છે, ક્ષમા માગે છે, પ્રાર્થના કરે છે અને નવા વર્ષમાં વધુ સચ્ચાઈથી જીવવાનો સંકલ્પ કરે છે.

ભારતમાં સામાન્ય બોલચાલમાં પતેતી શબ્દ પારસી નવા વર્ષ માટે પણ વપરાય છે, તેથી શુભેચ્છાઓમાં બંને પ્રસંગ ભળી જાય છે. પરંપરાગત ભેદ મુજબ પતેતીનો ચિંતનદિવસ સંબંધિત પંચાંગના નવરોઝ પહેલાં આવે છે. પરિવારો અગિયારી કે માન્ય ઉપાસનાસ્થળે જાય છે, દાન કરે છે, ઘર સાફ કરે છે અને ભોજન વહેંચે છે. ધાર્મિક સ્થળોમાં પ્રવેશ અને વિધિ સમાજના નિયમો પ્રમાણે હોય છે; સૌ જરથોસ્તી માટે એક જ વિધિ માનવી નહીં.

ભારતના ઘણા પારસીઓ શહેનશાહી પંચાંગ અનુસરે છે, જેના નવા વર્ષની તારીખ આજકાલ ઓગસ્ટમાં આવે છે. ફસલી અથવા ઈરાની નવરોઝ માર્ચના વસંતસંપાત સાથે જોડાયેલો છે અને કદમી ગણતરી પણ અલગ છે. તેથી સમાજ અને પંચાંગ નક્કી કર્યા વિના પતેતીની એક સર્વમાન્ય અંગ્રેજી તારીખ આપવી યોગ્ય નથી. તેનો સાર નવા આરંભ પહેલાં જવાબદારી સ્વીકારવાનો છે.

પશ્ચાત્તાપ, સમાધાન અને સારા વિચાર-વચન-કર્મના નવા સંકલ્પનું મહત્વ.

પતેત પ્રાર્થના, આત્મચિંતન, દાન અને નવરોઝની તૈયારી; પૂજાની રીત સમાજના નિયમ મુજબ.

ભારતીય શહેનશાહી પારસી પંચાંગ કદમી અને વસંતસંપાતના ફસલી-ઈરાની નવરોઝથી અલગ; તારીખ ભેળવવી નહીં.