અક્ષય નવમી

અક્ષય નવમીને આમળા નવમી પણ કહે છે. તે કારતક સુદ નોમે આવે છે. અક્ષય એટલે જે કદી ઓછું ન થાય. આ દિવસે એ ભાવને પૂજા, દાન અને આમળાના ઝાડ સાથે જોડવામાં આવે છે. વૈષ્ણવ પરંપરામાં આ સમય વ્રજની પવિત્ર ભૂમિ અને ત્યાંની પરિક્રમા કે યાત્રા સાથે પણ જોડાયેલો છે. ઘણાં ઘરોમાં આમળાના ઝાડને જીવન આપનાર, ઔષધીય ગુણોવાળું અને શુભ માનીને પૂજવામાં આવે છે. પરિવારો ઝાડ પાસે રસોઈ બનાવે છે કે સાથે બેસીને જમે છે, અને બીજાઓને પણ જમાડે છે. આ દિવસ કારતક સુદના પવિત્ર પખવાડિયામાં આવે છે. દિવાળીના તહેવારો પછી અને દેવઊઠી અગિયારસ તથા તુલસીવિવાહ જેવા કારતકના પછીના તહેવારો પહેલાં આ નોમ આવે છે. એટલે આ દિવસે પ્રકૃતિ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા રખાય છે, જેનું પુણ્ય કદી ખૂટે નહીં એવાં સત્કર્મ થાય છે, અને પોતાના માટે ભેગું કરવાને બદલે બીજાને આપવાની ઉદારતા કેળવાય છે.

ભક્તિ, પરિવારની પરંપરા અને આ દિવસ સાથે જોડાયેલા આધ્યાત્મિક કે ઋતુના અર્થને કારણે અક્ષય નવમીનું મોટું મહત્ત્વ છે.

આમળાના ઝાડને પાણી પવાય છે, ઝાડ ફરતે દોરો વીંટાય છે, અને તેની નીચે જ રસોઈ બનાવીને જમાય છે. જે કોઈ આવે તેના માટે પણ થોડું રાખી મુકાય છે.