બહુચરાજીનો મેળો

મહેસાણા જિલ્લાના બેચરાજીમાં મા બહુચર કૂકડા પર બિરાજે છે. તેમના વિશે જે કથા કહેવાય છે તે એક ચારણ સ્ત્રીની છે. રસ્તામાં તેમના પર હુમલો થયો ત્યારે પકડાઈ જવાને બદલે તેમણે પોતાનું સ્તન કાપી નાખ્યું, અને હુમલો કરનારને શાપ આપ્યો કે તે નપુંસક થઈ જશે. જ્યાં સુધી તે સ્ત્રીની જેમ રહીને તેમની ઉપાસના ન કરે ત્યાં સુધી એ શાપ ટળશે નહીં. એ શાપને કારણે જ આ મંદિર આખા ભારતના કિન્નર સમાજનું મુખ્ય મંદિર બન્યું, અને આજે પણ છે. કિન્નરો અહીં મહેમાન તરીકે નહીં, પોતાના ઘરે આવતા હોય એમ આવે છે.

હિંદુ પંચાંગના મેળા-તહેવારોમાં આવાં બહુ ઓછાં સ્થાનક છે, જ્યાં બીજે બધે હડસેલાયેલા સમાજનું પોતાનું મંદિર હોય, અને તે પણ કોઈની સહનશીલતાથી નહીં, પરંપરાથી. ચૈત્રી પૂનમે આ વાત નજરે દેખાય છે.