ભીષ્મ અષ્ટમી

ભીષ્મ અષ્ટમીએ ભીષ્મ પિતામહને યાદ કરાય છે. મહાભારતમાં તેઓ સૌથી આદરણીય વડીલોમાંના એક છે, અને તેમનું પાત્ર સૌથી ગૂંચવણભર્યું પણ છે. તેમનું જન્મનું નામ દેવવ્રત હતું. પિતા શાંતનુ સત્યવતી સાથે લગ્ન કરી શકે એ માટે તેમણે જીવનભર બ્રહ્મચારી રહેવાની ભીષણ પ્રતિજ્ઞા લીધી, અને રાજગાદીનો પણ ત્યાગ કર્યો. આ પ્રતિજ્ઞાની કઠોરતાને કારણે તેઓ ભીષ્મ કહેવાયા. કુરુક્ષેત્રના યુદ્ધમાં તેઓ પાંડવોને ચાહતા હતા અને તેમને સલાહ પણ આપતા હતા, છતાં હસ્તિનાપુરની ગાદી પ્રત્યેની ફરજને કારણે કૌરવોના પક્ષે લડ્યા. બાણશય્યા પર પડ્યા પછી, પોતાની ઇચ્છાએ મૃત્યુનો સમય પસંદ કરવાના વરદાનથી તેમણે સૂર્યના શુભ ઉત્તરાયણની રાહ જોઈ. પરંપરા પ્રમાણે તેમણે મહા સુદના દિવસોમાં દેહ છોડ્યો. ભીષ્મ અષ્ટમીએ ભક્તો તેમની યાદમાં જળ અને તલ અર્પણ કરે છે. આ રીતે તેમના ત્યાગ, કર્તવ્ય અને તેમના જીવને ઊભા કરેલા અઘરા નૈતિક પ્રશ્નોને માન અપાય છે.

ભીષ્મ અષ્ટમી ભક્તિ અને કુટુંબની પરંપરા સાથે જોડાયેલો દિવસ છે, અને તેમાં આધ્યાત્મિક તેમ જ ઋતુનો અર્થ પણ રહેલો છે.

જળ અને તલથી તર્પણ થાય છે. ફક્ત જેમના પિતા હયાત નથી તેઓ જ નહીં, કોઈ પણ આ તર્પણ કરી શકે છે.