ચપચાર કુટ

ચપચાર કુટ મિઝોરમના સૌથી મહત્ત્વના સામૂહિક તહેવારોમાંનો એક છે. ઝૂમ ખેતીમાં પહેલાં જંગલનાં ઝાડપાન કાપવામાં આવે છે, અને બાળતાં પહેલાં તેને સુકાવા દેવાય છે. આ તહેવાર પરંપરાથી એ સમય સાથે જોડાયેલો છે. ખેતરના ભારે કામ વચ્ચે રાહ જોવાના આ દિવસોમાં કુદરતી રીતે નિરાંત મળતી, અને ગામલોકો એ નિરાંત સાથે મળીને ઉત્સવ ઊજવવામાં ગાળતા. મિઝોરમના ઐતિહાસિક વર્ણનોમાં ચપચાર કુટને મિઝો લોકોના જૂના તહેવાર તરીકે યાદ કરાય છે. વચ્ચે થોડો સમય તે લગભગ ભુલાઈ ગયો હતો, અને આધુનિક સમયમાં સાંસ્કૃતિક ઓળખના મોટા તહેવાર તરીકે ફરી શરૂ થયો. લોકો પરંપરાગત પોશાક પહેરે છે, ગીતો ગાય છે, સાથે જમે છે અને ચેરાવ જેવાં નૃત્ય કરે છે. ચેરાવમાં નર્તકો વાંસના દંડા વચ્ચે તાલબદ્ધ પગલાં મૂકે છે. આ તહેવાર કોઈ એક દેવ કે એક કથા પર આધારિત નથી. તે જમીન, મહેનત અને ગામના સહકારની ઋતુ પ્રમાણે ચાલતી જિંદગીમાંથી ઊગ્યો છે. આજે તે જુદા જુદા મિઝો સમુદાયોને સંગીત, નૃત્ય, મહેમાનગતિ અને વારસામાં મળેલી સામાજિક પરંપરાઓની ઉજવણીમાં ભેગા કરે છે. સાથે સાથે જે ખેતીના વાતાવરણમાંથી આ તહેવાર ઊભો થયો, તેની યાદ પણ તાજી રાખે છે.

ચપચાર કુટ તેને ઊજવતા સમાજ માટે મહત્ત્વનો છે, અને ધર્મ, પરિવાર તથા સંસ્કૃતિની પરંપરા જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.

ચેરાવ એટલે વાંસનું નૃત્ય. જમીન પર બેઠેલા લોકો વાંસના લાંબા દંડા તાલમાં એકબીજા સાથે અથડાવે છે, અને નર્તક તેની વચ્ચે પગલાં મૂકે છે. પરંપરાગત પોશાક, સમૂહગાન અને આદિવાસી રમતોના કાર્યક્રમો મુખ્યત્વે આઇઝોલમાં યોજાય છે. આજે પણ પળાતા મિઝો તહેવારોમાં આ સૌથી જૂનો છે.

મિઝોરમમાં માર્ચમાં આવતો આ તહેવાર મિઝો કુટ તહેવારોમાં સૌથી જૂનો છે. મિમ કુટ અને પોલ કુટ વર્ષમાં પછી આવે છે, અને મકાઈ તથા લણણીના તહેવાર છે. આજે તે ગામ જેટલો જ રાજ્યના સાંસ્કૃતિક તહેવાર તરીકે પણ ઊજવાય છે.