ચુસોક

ચુસોક કોરિયાનો લણણીનો તહેવાર છે, જ્યારે પરિવારો વતન પહોંચી કબરે જાય છે.

ચુસોક કોરિયાનો પાનખરના પાક અને પૂર્વજોના સ્મરણનો મોટો તહેવાર છે, જે કોરિયન ચંદ્રસૌર પંચાંગના આઠમા મહિનાની પૂનમની આસપાસ આવે છે. પરિવારો પોતાના વતન જઈ ભેગા થાય છે, પહેલાની પેઢીઓનો આભાર માને છે અને ઋતુના પાકની ખુશી વહેંચે છે. તેની પરંપરા ખેતી, પરિવાર અને ઇતિહાસ સાથે જોડાયેલી છે; એક જ સર્વમાન્ય સ્થાપનાકથા નથી.

ઘણા ઘરોમાં સોંગપ્યોન નામની અર્ધચંદ્ર આકારની ચોખાની વાનગી અને ઋતુનાં ફળ-ભોજન બને છે. કેટલીક જગ્યાએ ચર્યે વિધિમાં પૂર્વજોને ભોજન અર્પણ થાય છે. લોકો સેંગમ્યો માટે કુટુંબની સમાધિ કે કબરોની મુલાકાત લઈ આસપાસની સફાઈ કરે છે. ધર્મ, પેઢી અને પરિવાર પ્રમાણે વિધિઓ બદલાય છે; દરેક કોરિયન પરિવાર બધું એકસરખું કરતો નથી. ગીત, રમત અને નૃત્ય પણ આનંદ આપે છે.

ચુસોકની જાહેર રજાઓ પૂનમની આસપાસ અનેક દિવસ હોય છે, પરંતુ બદલાની રજાઓ અને ચોક્કસ અવધિ આજના કોરિયન કાયદા પર આધાર રાખે છે. તેને ‘કોરિયન થેન્ક્સગિવિંગ’ કહેવામાં આવે છે, છતાં પૂર્વજપૂજન અને આગવી ભોજનપરંપરા એ નામથી સંપૂર્ણ સમજાતી નથી. ડેટાબેઝમાં કોરિયન પંચાંગનો નિયમ નથી; હિન્દુ તિથિ કે નિશ્ચિત અંગ્રેજી તારીખ ઘડવી નહીં.

લણણીની આ પૂનમે પૂર્વજો પ્રત્યેની વર્ષની સૌથી મોટી ફરજ નિભાવાય છે. પરિવારો બાપદાદાના ઘરે પાછા ફરે છે, નવા અનાજથી ચારયે વિધિ કરે છે, અને કબરે જઈને ઉનાળામાં ઊગેલું ઘાસ કાપે છે. આ કામને બોલ્ચો કહે છે. એ વિધિ નહીં, મહેનતનું કામ છે, અને એ ભાગ કોઈ છોડી શકતું નથી. આગલી રાતે હાથથી સોંગપ્યોન ઘડાય છે.

સવારે નવા અનાજથી ચારયે વિધિ થાય છે. પછી બોલ્ચો, એટલે કે પરિવારની કબરો પરથી ઉનાળામાં ઊગેલું ઘાસ સાફ કરવાનું કામ, અને સોંગમ્યો, એટલે કે કબરની મુલાકાત. આગલી રાતે આખું ઘર ભેગું થઈને સોંગપ્યોન બનાવે છે. એ અર્ધચંદ્ર આકારની ચોખાની કેક છે, જેને પાઈનનાં પાન પર વરાળે બાફવામાં આવે છે.

ચીનનો મધ્ય-શરદ તહેવાર અને જાપાનનો ત્સુકિમી પણ આ જ પૂનમે આવે છે, પણ કોરિયામાં આ દિવસ ચંદ્રદર્શનનો નહીં, વતન પાછા ફરવાનો છે. સોંગપ્યોનમાં શું ભરાય તે પ્રદેશ પ્રમાણે બદલાય છે, અને ગાંગગાંગસુલ્લે નામનું ગોળ ફરતું નૃત્ય દક્ષિણ-પશ્ચિમ કોરિયાની પરંપરા છે.