દુર્વા ગણપતિ ચતુર્થી

દુર્વા ગણપતિ ચતુર્થીએ ગણેશજીને પવિત્ર દુર્વા ચઢાવવાનો ખાસ મહિમા છે. હિંદુ પરંપરામાં ત્રણ પાંદડાંવાળી દુર્વા વારંવાર ગણેશજી સાથે જોડાયેલી જોવા મળે છે. એક જાણીતી કથા એવી છે કે ગણેશજીએ અગ્નિ જેવા બળતા અસુર અનલાસુરને ગળી જઈને વશ કર્યો. તે પછી તેમના શરીરમાં ભારે દાહ ઊપડ્યો. દેવોએ ઘણા ઉપાય કર્યા, પણ એકેય કામ ન આવ્યો. છેવટે ઋષિઓએ ઠંડક આપતી દુર્વા ધરાવી, અને ગણેશજીને શાંતિ મળી. ત્યારથી દુર્વા તેમને સૌથી પ્રિય અર્પણોમાંની એક બની. આ ચતુર્થીએ ભક્તો ચોખ્ખી દુર્વાની ઝૂડીઓ તૈયાર કરે છે, ઘણી વાર પરંપરા મુજબ ગણીને. પછી ગણેશજીનાં નામ લેતાં લેતાં દીવો, ફૂલ અને મીઠાઈ સાથે તે અર્પણ કરે છે. નાની પણ ખડતલ દુર્વા ટકી રહેવાની શક્તિ અને ફરી ઊગવાની પણ નિશાની છે. એટલે આ વ્રતમાં દુર્વાના આ ખાસ અર્પણ સાથે ચતુર્થીની મૂળ પ્રાર્થના પણ જોડાય છે, કે ગણેશજી બુદ્ધિ આપે, વિઘ્નો દૂર કરે અને મુશ્કેલીમાં મનને સ્થિર રાખે.

દુર્વા ગણપતિ ચતુર્થી ભક્તિ અને કુટુંબની પરંપરા સાથે જોડાયેલું વ્રત છે, અને તેમાં આધ્યાત્મિક તેમ જ ઋતુનો અર્થ પણ રહેલો છે.