કામદા એકાદશી

કામદા એકાદશીની કથા રાજા પુંડરીકના દરબારમાં રહેતા ગંધર્વ દંપતી લલિત અને લલિતાની છે. લલિત ખૂબ સારો ગાયક હતો. એક વાર રાજા સામે ગાતી વખતે તેનું મન દૂર રહેલી પત્ની તરફ ગયું, અને ગાયનમાં ભૂલો થઈ. રાજાને આ પોતાનું અપમાન લાગ્યું. ક્રોધે ભરાઈને તેમણે લલિતને ભયંકર રાક્ષસ બની જવાનો શાપ આપ્યો. લલિતાએ પતિનો સાથ ન છોડ્યો. તે તેની સાથે ભટકતી ભટકતી શૃંગી ઋષિના આશ્રમે પહોંચી. તેનું દુઃખ સાંભળીને ઋષિએ કહ્યું કે કામદા એકાદશીનું વ્રત કર અને તેનું પુણ્ય પતિને અર્પણ કર. લલિતાએ ભક્તિભાવે ઉપવાસ કર્યો અને વ્રતનું પુણ્ય લલિતની મુક્તિ માટે અર્પણ કર્યું. શાપ ટળી ગયો અને લલિતને ફરી ગંધર્વનું રૂપ મળ્યું. આ કથા બતાવે છે કે પ્રેમભરી નિષ્ઠા, પસ્તાવો અને નિયમથી કરેલી ભક્તિ જીવન બદલી શકે છે. પરંપરાથી આ વ્રત ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત છે. તેમાં ઉપવાસ અને પ્રાર્થના થાય છે, અને બારસે પારણાં કરવામાં આવે છે.

ચૈત્રથી શરૂ થતા નવા વર્ષની આ પહેલી એકાદશી છે, જે ચૈત્ર સુદમાં આવે છે. મનની ઇચ્છા પૂરી કરનારી હોવાથી તેનું નામ કામદા પડ્યું. તે ચૈત્રી નવરાત્રી અને રામનવમી પછી તરત આવે છે.

ચૈત્રથી શરૂ થતા નવા વર્ષની આ પહેલી એકાદશી છે, જે ચૈત્ર સુદમાં આવે છે. ઉપવાસ બીજી એકાદશી જેવો જ છે. દશમે એકટાણું કરવું, અગિયારસે કંઈ ન ખાવું, અને બારસની સવારે પારણાં કરવાં.