ન્યેપી

ન્યેપી બાલીનો મૌન દિવસ છે, અને ત્યાંના શક પંચાંગનું નવું વર્ષ પણ. 24 કલાક સુધી આખો ટાપુ થંભી જાય છે. આગ સળગાવાતી નથી, કામ થતું નથી, કોઈ મુસાફરી કરતું નથી અને મનોરંજન પણ બંધ રહે છે. હવાઈમથક પણ બંધ થાય છે. ધાર્મિક દિવસે આ રીતે આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક બંધ રાખનારી દુનિયામાં આ એકમાત્ર જગ્યા છે. આની પાછળ કારણ એ અપાય છે કે ટાપુ એવો દેખાવો જોઈએ, જાણે ત્યાં કોઈ રહેતું જ નથી. ન્યેપીની તારીખ બાલીના શક પંચાંગ પ્રમાણે નક્કી થાય છે, અને આ એપ એ પંચાંગની ગણતરી કરતી નથી.

ન્યેપીના દિવસે બાલી થંભી જાય છે. 24 કલાક સુધી ન દીવાબત્તી થાય છે, ન આગ સળગે છે, ન કામ થાય છે, ન કોઈ ક્યાંય જાય છે અને ન મનોરંજન થાય છે. હવાઈમથક બંધ રહે છે, અને શેરીઓ ખાલી રહે એ માટે ચોકીપહેરો રખાય છે. આ મૌન પાછળ ભાવના એ છે કે ત્યાંથી પસાર થતી કોઈ પણ દુષ્ટ શક્તિને લાગે કે ટાપુ ઉજ્જડ છે. એની આગલી રાતે ઓગોહ-ઓગોહ પૂતળાં અને ઘોંઘાટથી એ દુષ્ટ શક્તિઓને ભગાડવામાં આવે છે.

ન્યેપીની આગલી રાત એનાથી બિલકુલ ઊલટી હોય છે. કાગળના માવામાંથી બનાવેલાં રાક્ષસોનાં વિશાળ પૂતળાં, જેને ઓગોહ-ઓગોહ કહે છે, ઢોલનગારાં સાથે શેરીઓમાં ફેરવાય છે અને પછી બાળી નખાય છે. પછી સવારે 6 વાગ્યાથી મૌન શરૂ થાય છે. ચાર નિયમ પળાય છે: આગ નહીં, કામ નહીં, મુસાફરી નહીં અને મોજશોખ નહીં. બીજો દિવસ એકબીજાની માફી માગવાનો હોય છે.

ન્યેપી માત્ર બાલીમાં ઉજવાય છે, અને ત્યાં રહેતા કે ફરવા આવેલા દરેક ધર્મના લોકો તેના નિયમો પાળે છે. ધાર્મિક દિવસે આખું હવાઈમથક બંધ રહેતું હોય એવી દુનિયામાં આ એકમાત્ર જગ્યા છે. ન્યેપીથી બાલીનું શક વર્ષ શરૂ થાય છે. આ પંચાંગ ભારતીય શક સંવત પરથી બન્યું છે, અને તેનાથી પાછળ ચાલે છે.