તેત

તેત વિયેતનામનું ચાંદ્ર નવું વર્ષ અને દેશનો સૌથી મોટો તહેવાર છે. આ ટાણે દેવાં ચૂકવી દેવાય છે, ઘર રંગાય છે અને સૌ પોતાને વતન પહોંચી જાય છે. પહેલા દિવસે સવારે ઘરનો ઉંબરો સૌથી પહેલાં કોણ ઓળંગે છે, તેના પરથી આખું વર્ષ કેવું જશે તે નક્કી થાય છે એવી માન્યતા છે. એટલે ઘણી વાર પરિવાર પહેલેથી જ નક્કી કરી રાખે છે કે પહેલું કોણ આવશે. તેની તારીખ વિયેતનામના ચંદ્ર-સૌર કેલેન્ડર પ્રમાણે આવે છે, જેની ગણતરી આ એપ કરતી નથી.

માન્યતા છે કે તેતના પહેલા કલાકોમાં જ આખા વર્ષનો રંગ નક્કી થઈ જાય છે. એટલે ઉંબરો ઓળંગનાર પહેલો મહેમાન અગાઉથી નક્કી કરાય છે, તેત પહેલાં દેવાં ચૂકવી દેવાય છે, અને પહેલા દિવસે ઘરમાંથી કશું વાળીને બહાર કઢાતું નથી, જેથી સાથે નસીબ પણ વળાઈ ન જાય. આ તહેવારની ખાસ વાનગી બાન ચૂંગ છે, જેનો ચોરસ આકાર ધરતીનું પ્રતીક છે.

તેત પહેલાં બાન ચૂંગ આખી રાત બાફવામાં આવે છે. આ ચીકણા ચોખાની ચોરસ વાનગી પાંદડાંમાં બાંધીને બને છે. ઉત્તરમાં પીચની અને દક્ષિણમાં જરદાળુની ડાળી ઘરમાં લવાય છે. તેતના એક અઠવાડિયા પહેલાં રસોડાના દેવને કાર્પ માછલી પર વિદાય અપાય છે. બાળકોને લી સી એટલે કે લાલ કવર અપાય છે.

ઉત્તર વિયેતનામમાં પીચનાં ફૂલ અને દક્ષિણમાં જરદાળુનાં ફૂલ શોભે છે. દક્ષિણમાં ફળોની એવી થાળી મુકાય છે, જેનાં નામ સાથે બોલતાં એક મનોકામના બને છે. સામાન્ય રીતે તેત ચીનના વસંતોત્સવની જ અમાસે આવે છે. પણ ક્યારેક બંને દેશના ટાઇમ ઝોન જુદા હોવાથી અમાસની એ ઘડી બે જુદા દિવસે પડે છે. એવું બને ત્યારે વિયેતનામ પોતાની તારીખે તેત ઊજવે છે.