ઉત્કલ દિવસ

ઉત્કલ દિવસને ઓડિશા દિવસ પણ કહે છે. 1 એપ્રિલ 1936ના રોજ ઓડિશા અલગ પ્રાંત બન્યું, તેની યાદમાં આ દિવસ ઉજવાય છે. તે પહેલાં ઓડિયા બોલતા લોકો બિહાર અને ઓરિસ્સા પ્રાંત, મદ્રાસ પ્રેસિડેન્સી અને સેન્ટ્રલ પ્રોવિન્સિસમાં વહેંચાયેલા હતા. ઓગણીસમી સદીના અંતથી અને વીસમી સદીની શરૂઆતથી અનેક નેતાઓ, લેખકો અને ઉત્કલ સંમિલની જેવી સંસ્થાઓએ આ માટે કામ કર્યું. તેમની માગ હતી કે ઓડિયા બોલતા બધા વિસ્તારો એક વહીવટ નીચે આવે અને ઓડિયા ભાષા અને સંસ્કૃતિની ઓળખ સચવાય. એટલે 1936માં અલગ પ્રાંતની રચના ભારતમાં ભાષાના આધારે પ્રદેશો ગોઠવવાના ઇતિહાસમાં મહત્ત્વનો પડાવ ગણાય છે. ઉત્કલ દિવસે આ સિદ્ધિની સાથે ઓડિશાના વારસાની પણ ઉજવણી થાય છે, જેમાં સાહિત્ય, શાસ્ત્રીય અને લોકકલા, મંદિર સ્થાપત્ય, દરિયાઈ ઇતિહાસ અને સમાજની પરંપરાઓ આવે છે. આ દિવસે જાહેર ઇમારતો અને રસ્તા શણગારાય છે. સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો થાય છે, અને એક સંયુક્ત ઓડિયા પ્રદેશ માટે ચાલેલી ચળવળ સાથે જોડાયેલા લોકોને શ્રદ્ધાંજલિ અપાય છે.

ઉત્કલ દિવસ ભારતની કોઈ મહત્ત્વની વ્યક્તિ, સંસ્થા, ઘટના કે જાહેર મૂલ્યને યાદ કરવાનો દિવસ છે.