વિશ્વ વસ્તી દિન

વિશ્વ વસ્તી દિન દર વર્ષે 11 જુલાઈએ ઊજવાય છે. તેની શરૂઆત 11 જુલાઈ 1987ના 'પાંચ અબજનો દિવસ' તરીકે ઓળખાયેલા દિવસથી થઈ. એ દિવસે દુનિયાની વસ્તી પાંચ અબજે પહોંચી હોવાનો અંદાજ મુકાયો હતો, અને તેના કારણે વસ્તીમાં આવતા ફેરફારો વિશે ઠેર ઠેર ચર્ચા જાગી. 1989માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વિકાસ કાર્યક્રમની સંચાલક પરિષદે દર વર્ષે વિશ્વ વસ્તી દિન ઊજવવાની ભલામણ કરી, અને પહેલી વાર 1990માં આ દિવસ ઊજવાયો. આ દિવસ વસ્તીને ફક્ત પૃથ્વી પર કેટલા લોકો રહે છે એટલા સવાલ તરીકે જોતો નથી. તેના વિષયોમાં પ્રજનન સંબંધી આરોગ્ય અને અધિકાર, માતાનું આરોગ્ય, સ્ત્રી-પુરુષ સમાનતા, વસ્તીમાં જુદી જુદી ઉંમરના લોકોનું પ્રમાણ, સ્થળાંતર, શહેરીકરણ, ગરીબી અને આંકડાની ગુણવત્તા આવે છે. જે દેશોની વસ્તી ઝડપથી વધે છે, વૃદ્ધ થાય છે કે ઘટે છે, તેમના જુદા જુદા પડકારો પણ તેમાં આવે છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સંસ્થાઓ, સરકારો અને સ્વૈચ્છિક સંસ્થાઓ આ દિવસે ચર્ચે છે કે વસ્તીના બદલાતા વલણની સેવાઓ અને તકો પર શી અસર પડે છે. સાથે તેઓ ભાર મૂકે છે કે વસ્તી અંગેની નીતિઓમાં માણસના જીવનને ફક્ત આંકડાની જેમ ન જોવું જોઈએ, અને લોકોના અધિકાર, પસંદગી અને ગૌરવનું માન જળવાવું જોઈએ.

વિશ્વ વસ્તી દિનનો હેતુ લોકોમાં જાગૃતિ લાવવાનો અને તેની સાથે જોડાયેલા વૈશ્વિક પ્રશ્ન તરફ ધ્યાન દોરવાનો છે.