અહોઈ અષ્ટમી

અહોઈ અષ્ટમીનું વ્રત પરંપરાથી માતાઓ પોતાનાં સંતાનોના કુશળ અને લાંબા આયુષ્ય માટે કરે છે. તેની જાણીતી કથા એવી છે કે દિવાળી પહેલાં એક સ્ત્રી માટી લેવા જંગલમાં ગઈ. ખોદતી વખતે અજાણતાં જ તેનાથી એક જંગલી પ્રાણીનું બચ્ચું મરી ગયું. થોડા સમયમાં તેના પરિવાર પર દુઃખ આવી પડ્યું, અને તેને સમજાયું કે અજાણતાં થયેલા એ કૃત્યથી કેટલી પીડા થઈ છે. તેણે સાચા મનથી પ્રાર્થના કરી, આઠમનું વ્રત રાખ્યું અને ક્ષમા માગી. પસ્તાવા અને પૂજાના બળે તેનાં સંતાનો ફરી સુખી અને સાજાં થયાં. આ કથા પરથી વ્રતમાં માની ચિંતા, જીવમાત્ર પ્રત્યેની જવાબદારી, અને અજાણતાં થયેલી ભૂલ પસ્તાવા તથા કરુણાભર્યાં કામથી સુધારી શકાય એવો ભાવ જોડાયો છે. સ્ત્રીઓ અહોઈ માતાની પૂજા કરે છે, તેમનું ચિત્ર દોરે છે કે પ્રતિમા મૂકે છે, પ્રાર્થનામાં પોતાનાં સંતાનોને ગણે છે કે યાદ કરે છે, અને પરંપરા પ્રમાણે તારા દેખાયા પછી કે કુટુંબના રિવાજ પ્રમાણે વ્રત પૂરું કરે છે.

અહોઈ અષ્ટમીનું મહત્ત્વ ભક્તિમાં, પરિવારની પરંપરામાં અને આ દિવસ સાથે જોડાયેલા આધ્યાત્મિક કે ઋતુ સંબંધી અર્થમાં રહેલું છે.

વ્રત સૂર્યોદયથી તારા દેખાય ત્યાં સુધી, અને કેટલાંક કુટુંબોમાં ચંદ્ર દેખાય ત્યાં સુધી રખાય છે. કરવા ચોથના સાચવેલા કરવામાંથી પાણી અર્પીને વ્રત છોડાય છે.