ઈસ્ટર

ઈસ્ટર ખ્રિસ્તીઓનો સૌથી મુખ્ય તહેવાર છે. આ દિવસે ઈસુ ખ્રિસ્તના પુનરુત્થાનની, એટલે કે તેઓ મૃત્યુમાંથી ફરી સજીવન થયા તેની ઉજવણી થાય છે. સુવાર્તાઓમાં વર્ણન છે કે ઈસુને ક્રૂસે ચઢાવીને કબરમાં મૂકવામાં આવ્યા. અઠવાડિયાના પહેલા દિવસે વહેલી સવારે તેમને અનુસરતી સ્ત્રીઓ કબરે ગઈ, તો કબર ખાલી હતી. ત્યાં તેમને સંદેશ મળ્યો કે ઈસુ સજીવન થયા છે. નવા કરારમાં વર્ણન છે કે પછી સજીવન થયેલા ઈસુએ પોતાના શિષ્યોને દર્શન આપ્યાં. ખ્રિસ્તીઓ માટે આ માત્ર મૃત્યુ પછી પાછા આવવાની વાત નથી. તેમની શ્રદ્ધાનો પાયો એ છે કે પાપ અને મૃત્યુની જીત અંતિમ નથી, અને ખ્રિસ્ત દ્વારા નવું જીવન શક્ય છે. ઈસ્ટર પવિત્ર સપ્તાહ અને ગુડ ફ્રાઈડેના શોક પછી આવે છે, એટલે અંધકારમાંથી આનંદ તરફ જવું એ જ તેનો મુખ્ય ભાવ છે. ચર્ચોમાં રાતનું જાગરણ, ઘંટારવ, સ્તુતિગીતો, ધર્મશાસ્ત્રનું વાચન અને યુખરિસ્ત કે પ્રભુભોજન થાય છે. પરિવારો ભેગા થઈને તહેવારનું ભોજન કરે છે. ઈંડાં અને નવા જીવનનાં બીજાં પ્રતીકો પણ લોકપરંપરામાં જાણીતાં બન્યાં છે. ઈસ્ટરની તારીખ દર વર્ષે બદલાય છે, કારણ કે તે ખ્રિસ્તી પરંપરાની પાસ્ખા ગણતરીથી નક્કી થાય છે.

ઈસ્ટર ઊજવતા સમાજ માટે એ મહત્ત્વનો દિવસ છે. તેનાથી ધર્મ, કુટુંબ અને સંસ્કૃતિની પરંપરા પેઢી દર પેઢી ચાલુ રહે છે.

શનિવારની રાતે જાગરણની પ્રાર્થના થાય છે, જેમાં એક જ મીણબત્તીથી બધી મીણબત્તીઓ પ્રગટે છે, અને સવારે પહેલી પ્રાર્થના થાય છે. લેન્ટના ઉપવાસ પૂરા થાય છે. રંગેલાં કે ભેટમાં અપાતાં ઈંડાં તેની જૂની નિશાની છે. કેરળ અને ગોવામાં કુટુંબ સાથે જમે છે, અને એ ભોજનથી ચાળીસ દિવસનો સંયમ પૂરો થાય છે.

ઈસ્ટરની તારીખ એટલે 21 માર્ચે કે તે પછી આવતી પહેલી પૂનમ પછીનો પહેલો રવિવાર, એટલે તે પાંચ અઠવાડિયાંના ગાળામાં આગળપાછળ થતી રહે છે. ઓર્થોડોક્સ ચર્ચ આ જ નિયમ જુલિયન કેલેન્ડર પ્રમાણે ગણે છે, એટલે તેમનું ઈસ્ટર મોટે ભાગે એકથી પાંચ અઠવાડિયાં મોડું આવે છે. આથી એક જ શહેરમાં બે જુદી તારીખે ઊજવાય એવી સૌથી વધુ શક્યતા ઈસ્ટરની જ રહે છે.