હિન્દી દિવસ

હિન્દી દિવસ 14 સપ્ટેમ્બરે ઊજવાય છે. 1949માં ભારતની બંધારણ સભાએ ભાષા અંગે જે બંધારણીય નિર્ણય લીધો, તેની યાદમાં આ દિવસ છે. એ તારીખે બંધારણ સભાએ દેવનાગરી લિપિમાં લખાતી હિન્દીને સંઘની સત્તાવાર ભાષા તરીકે સ્વીકારી. સાથે જ બંધારણમાં અંગ્રેજીનો ઉપયોગ ચાલુ રાખવા અને દેશના બહુભાષી વહીવટ માટે જોગવાઈઓ પણ કરવામાં આવી. એટલે આ દિવસ હિન્દીના વિકાસ અને જાહેર જીવનમાં તેના ઉપયોગ સાથે જોડાયેલો છે, કોઈ એક ‘રાષ્ટ્રભાષા’ જાહેર કરવા સાથે નહીં. ભારતના બંધારણમાં કોઈ ભાષાને રાષ્ટ્રભાષા ઠરાવવામાં આવી નથી. હિન્દી દિવસના કાર્યક્રમોમાં સામાન્ય રીતે લેખન, અનુવાદ, પરિભાષા ઘડવાનું કામ, સાહિત્ય અને સરકારી કામકાજમાં અસરકારક વ્યવહારને પ્રોત્સાહન અપાય છે. સેંકડો ભાષાઓ અને પ્રદેશોની સમૃદ્ધ સાહિત્ય પરંપરાવાળા દેશમાં આ દિવસ બહુભાષી ભારત વિશેની મોટી ચર્ચાનો પણ એક ભાગ છે. તેનો રચનાત્મક હેતુ એ છે કે હિન્દીને પ્રોત્સાહન મળે, અને સાથે ભારતની બીજી ભાષાઓના બંધારણીય સ્થાન અને સાંસ્કૃતિક મૂલ્યનો આદર પણ જળવાય.

હિન્દી દિવસ ભારતની કોઈ મહત્ત્વની વ્યક્તિ, સંસ્થા, ઘટના કે જાહેર મૂલ્યને યાદ કરવાનો દિવસ છે.