કિસાન દિવસ 2020

23 ડિસેમ્બરે કિસાન દિવસ, એટલે કે રાષ્ટ્રીય ખેડૂત દિવસ ઉજવાય છે, જે 1902માં ખેડૂત પરિવારમાં જન્મેલા અને ખેતીના પ્રશ્નો, જમીન સુધારા તથા ખેડૂતો અને ગામડાંની આર્થિક સ્થિતિને પોતાના રાજકારણના કેન્દ્રમાં રાખનારા પૂર્વ વડાપ્રધાન ચૌધરી ચરણસિંહની જન્મજયંતી છે.

કિસાન દિવસ, એટલે કે રાષ્ટ્રીય ખેડૂત દિવસ, 23 ડિસેમ્બરે ઉજવાય છે. આ દિવસે પૂર્વ વડાપ્રધાન ચૌધરી ચરણસિંહની જન્મજયંતી છે. ચરણસિંહનો જન્મ 1902માં ખેડૂત પરિવારમાં થયો હતો. તેમની રાજકીય કારકિર્દીનો મોટો ભાગ ખેતીના પ્રશ્નો, જમીન સુધારા અને ખેડૂતો તથા ગામડાંની આર્થિક સ્થિતિની આસપાસ ઘડાયો. ધારાસભ્ય તરીકે, પછી ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી અને ભારતના વડાપ્રધાન તરીકે તેમણે ખેતીની નીતિ, ગામડાંના દેવા અને જમીનની માલિકીના માળખા વિશે ઘણું લખ્યું અને ઘણાં ભાષણો કર્યાં. તેમના જન્મદિવસે દેશનું ધ્યાન એવા લોકો તરફ દોરાય છે, જેઓ અન્ન પકવે છે અને ભારતના ગ્રામીણ અર્થતંત્રનો મોટો ભાગ ટકાવી રાખે છે. આ દિવસે ખેડૂત સભાઓ, ખેતી વિશે ચર્ચાઓ અને જાગૃતિના કાર્યક્રમો થાય છે. તેમાં પાકની ઉત્પાદકતા, બજાર, ટેકનોલોજી, માટી અને પાણી, ધિરાણ અને ખેડૂત કલ્યાણની વાત થાય છે. આમ આ દિવસ ઇતિહાસની યાદને ખેતીના ગૌરવ અને ખેડૂતની આર્થિક સલામતીના આજના પ્રશ્નો સાથે જોડે છે.

ચરણસિંહ 1979થી 1980 દરમિયાન ભારતના વડાપ્રધાન રહ્યા, પરંતુ આ દિવસ માત્ર રાજકીય નેતાના જન્મદિવસની ઉજવણી નથી. વાજબી પાકભાવ, જમીનનો હક, ગ્રામ્ય ધિરાણ, સિંચાઈ, જમીનનું સ્વાસ્થ્ય, આબોહવા જોખમ અને મહિલા ખેડૂતો તથા ખેતમજૂરોના ઘણી વાર અવગણાયેલા શ્રમ અંગે ચર્ચા કરવાનો પ્રસંગ છે. શાળા, ખેડૂત સંગઠન અને જાહેર સંસ્થાઓ ઉપયોગી તાલીમ તથા સન્માનપૂર્ણ સંવાદ કરે; બધા ખેડૂતોની પરિસ્થિતિ સરખી નથી.

ખેડૂત-ખેતમજૂરોનું સન્માન અને ચૌધરી ચરણસિંહના ગ્રામ્ય જીવન, જમીન સુધારા તથા કૃષિકલ્યાણ માટેના પ્રયત્નોનું સ્મરણ.

ખેડૂત સભા, કૃષિશિક્ષણ, જમીન-જળ સંરક્ષણ અને ધિરાણ-બજાર અંગે ચર્ચા; નાગરિક પ્રસંગ.

ભારતમાં 23 ડિસેમ્બરે ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન ચૌધરી ચરણસિંહ (1902–1987)ના જન્મદિને રાષ્ટ્રીય ખેડૂત દિવસ.