રાષ્ટ્રીય ગણિત દિન 2020

રાષ્ટ્રીય ગણિત દિન 22 ડિસેમ્બરે, શ્રીનિવાસ રામાનુજનની જન્મજયંતીએ ઊજવાય છે, જેમણે ટૂંકા જીવનમાં સંખ્યા સિદ્ધાંત, અનંત શ્રેણી, સતત અપૂર્ણાંક અને ગણિતનાં બીજાં ક્ષેત્રોમાં અસાધારણ કામ કર્યું.

રાષ્ટ્રીય ગણિત દિન 22 ડિસેમ્બરે ઊજવાય છે. આ દિવસ શ્રીનિવાસ રામાનુજનની જન્મજયંતી છે, જેમણે ટૂંકા જીવનમાં સંખ્યા સિદ્ધાંત, અનંત શ્રેણી, સતત અપૂર્ણાંક અને ગણિતનાં બીજાં ક્ષેત્રોમાં અસાધારણ કામ કર્યું. રામાનુજનનો જન્મ 1887માં ઈરોડમાં થયો હતો. ઉચ્ચ ગણિત તેઓ મોટે ભાગે જાતે જ શીખ્યા હતા. બ્રિટિશ ગણિતશાસ્ત્રી જી. એચ. હાર્ડી સુધી તેમનું કામ પહોંચ્યું તે પહેલાં જ તેમણે પોતાની નોટબુકો મૌલિક પરિણામોથી ભરી દીધી હતી. પછી તેઓ કેમ્બ્રિજમાં કામ કરવા ગયા. ત્યાં તેમની સૂઝથી મહત્ત્વનું સહકાર્ય થયું અને તેમને માન-સન્માન મળ્યું, જેમાં રોયલ સોસાયટીના ફેલો તરીકેની ચૂંટણી પણ સામેલ છે. 1920માં માત્ર 32 વર્ષની ઉંમરે તેમનું અવસાન થયું, પણ તેમનાં ઘણાં સૂત્રો પછીનાં સંશોધનોને પ્રેરણા આપતાં રહ્યાં. 2012માં, તેમની 125મી જન્મજયંતીના વર્ષમાં, ભારતે 22 ડિસેમ્બરને રાષ્ટ્રીય ગણિત દિન જાહેર કર્યો. આ દિવસ રામાનુજનની જીવનકથા દ્વારા ગણિતને પરીક્ષાથી આગળ લઈ જાય છે અને બતાવે છે કે ગણિત સર્જનાત્મકતા, પેટર્ન, સાબિતી અને શોધનું ક્ષેત્ર છે.

હાર્ડી સાથે રામાનુજનનું કાર્ય બતાવે છે કે ગણિતમાં અંતઃપ્રેરણા અને કડક સાબિતી બંને જરૂરી છે. તેમની નોંધપોથીમાં અસાધારણ સૂત્રો અને અનુમાનો હતાં, જેમાંથી કેટલાક તેમની મૃત્યુ પછી ઘણાં વર્ષે સાબિત થયા. શૈક્ષણિક કાર્યક્રમોમાં વિદ્યાર્થીઓને પેટર્ન શોધવા, તર્ક સમજાવવા અને શિક્ષક-સહયોગીઓના યોગદાનને માન આપવા પ્રેરવા જોઈએ; ગણિત માત્ર અસાધારણ પ્રતિભાશાળીઓ માટે નથી.

રામાનુજનની ગણિતશોધનું સન્માન તથા જિજ્ઞાસા, તર્ક અને સર્જનાત્મક સમસ્યાઉકેલને પ્રોત્સાહન.

શાળાઓ અને કોલેજોમાં ગણિતના કોયડા, વ્યાખ્યાન, પ્રદર્શનો, સ્પર્ધાઓ અને રામાનુજનના કાર્યની ચર્ચા થાય છે; આ શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓ છે.

ભારતભરની શાળાઓ, યુનિવર્સિટીઓ અને વૈજ્ઞાનિક સંસ્થાઓમાં ૨૨ ડિસેમ્બરે ઉજવાય છે.