ભાદરવી પૂનમ

ભાદરવી પૂનમ ગુજરાતની સૌથી મોટી યાત્રાઓમાંની એક છે, અને તેનું કેન્દ્ર બનાસકાંઠાનું અંબાજી ધામ છે. અંબાજી શક્તિપીઠ તરીકે પૂજાય છે, અને માન્યતા છે કે અહીં માતા સતીનું હૃદય પડ્યું હતું. ભાદરવા સુદ પૂનમ પહેલાંના દિવસોમાં ભક્તોના મોટા મોટા સંઘ અંબાજી તરફ નીકળી પડે છે. ઘણા ભક્તો માતાજીને ચડાવવા ધજા લઈને લાંબું અંતર પગપાળા કાપે છે. આ પદયાત્રા પોતે જ ભક્તિ, સંયમ અને સેવાનો અવસર ગણાય છે. અંબાજી જતા રસ્તે ઠેર ઠેર સેવા કેમ્પ ઊભા થાય છે, જ્યાં યાત્રાળુઓને પાણી, ભોજન, દવા-સારવાર અને આરામની સગવડ મળે છે. મંદિરમાં માનવ આકારની મૂર્તિને બદલે પવિત્ર શ્રી યંત્રની પૂજા થાય છે. ભજન, ગરબા, દર્શન અને સમૂહ પ્રાર્થનાથી મેળામાં ભક્તિ અને ઉત્સાહ બંને છલકાય છે. એટલે ભાદરવી પૂનમ માત્ર પૂનમનો તહેવાર નથી, ગુજરાતમાં મા અંબાની ભક્તિનાં સૌથી મોટાં જાહેર રૂપોમાંનું એક છે.

ભક્તિ, કુટુંબની પરંપરા અને આ દિવસ સાથે જોડાયેલા આધ્યાત્મિક કે મોસમી અર્થને કારણે ભાદરવી પૂનમનું મહત્ત્વ છે.

સંઘ મોટે ભાગે રાતે અને ઉઘાડા પગે ચાલે છે. રસ્તામાં આવતાં ગામો સેવા કેમ્પ ઊભા કરે છે, જ્યાં પાણી, ભોજન અને આડા પડવાની જગ્યા મળે છે. મેળા દરમિયાન મંદિરે ભવાઈ અને ગરબા ચાલે છે. જે લોકો ચાલીને જઈ શકતા નથી, તેઓ પગપાળા જનાર કોઈ સાથે માતાજી માટે શ્રીફળ મોકલે છે.

આ મેળો લગભગ પૂરેપૂરો ગુજરાતનો છે, અને ભારતની સૌથી મોટી પદયાત્રાઓમાં તેની ગણના થાય છે. બીજે આ પૂનમ પિતૃપક્ષના ઉંબરે આવે છે. ઉત્તર ભારતમાં એ ભાદ્રપદી પૂર્ણિમા કહેવાય છે અને ત્યાં ઘણી સાદાઈથી ઊજવાય છે.