ગંગાસાગરનો મેળો

સાગર દ્વીપ પર ગંગા નદીનો છેડો આવે છે. આ ટાપુ કોલકાતાથી સો કિલોમીટર દક્ષિણે છે, અને ત્યાં ફક્ત હોડીમાં જ પહોંચાય છે. અહીં કપિલ મુનિનો આશ્રમ છે. પુરાણની કથા એવી છે કે રાજા સગરના સાઠ હજાર પુત્રો બળીને રાખ થઈ ગયા હતા, અને ભગીરથ ગંગાને ધરતી પર ઉતારી લાવ્યા ત્યારે તેમની મુક્તિ થઈ. એ કથા આ જ જગ્યાએ પૂરી થાય છે. મકર સંક્રાંતિએ જ્યાં નદીનું મીઠું પાણી દરિયાના ખારા પાણીને મળે છે, ત્યાં સ્નાન થાય છે.

જૂની કહેવત ‘સબ તીરથ બાર બાર, ગંગાસાગર એક બાર’ ત્યાં પહોંચવું કેટલું અઘરું છે તેની વાત કરે છે. ભારતનું આ એકમાત્ર મોટું તીર્થ છે, જ્યાં પાણી ઓળંગ્યા વગર પહોંચી શકાતું નથી.